Ziemia Kozła – Zbąszyń, Babimost i Kargowa – przewodnik
Dudy z rogatą głową kozła, wesela z muzyką na żywo, jeziora nad Obrą i parowozy, które wciąż wyjeżdżają na tory – przewodnik po Ziemi Kozła na pograniczu Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej.
Fot. Festung, CC BY-SA 3.0
Ziemia Kozła to kraina na pograniczu Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej, wokół Zbąszynia, Babimostu i Kargowej. Jej nazwa pochodzi od kozła – tradycyjnych dud, które od stuleci towarzyszą tu weselom, dożynkom i świętom. Region przez dziesięciolecia leżał na granicy polsko-niemieckiej, co ukształtowało jego wielokulturowy charakter. Dziś przyciąga jeziorami, spokojnymi miasteczkami i żywą tradycją muzyczną.
Kozioł – instrument regionu
Kozioł to rodzaj dud z miechem ze skóry, piszczałkami i głową kozła zdobiącą instrument. Muzykę kozłów i skrzypiec słychać na weselach, festynach i przeglądach kapel dudziarskich. Sztukę gry przekazuje się z pokolenia na pokolenie, a w regionie działają szkoły i zespoły kultywujące tę tradycję.
Zbąszyń
Zbąszyń nad jeziorem Błędno i Obrą to serce regionu. W muzeum zobaczysz instrumenty, stroje i sprzęty codziennego użytku, a także pamiątki z czasów, gdy miasto było stacją graniczną na linii Berlin–Warszawa. W 1938 roku w Zbąszyniu znalazły się tysiące Żydów wydalonych z Niemiec – miasto upamiętnia te wydarzenia.
Babimost i Kargowa
Babimost to dawne miasteczko winiarskie z barokowym kościołem św. Wawrzyńca z 1730 roku i ratuszem – w okolicy uprawiano winorośl od średniowiecza do XX wieku. Kilkanaście kilometrów dalej leży Kargowa z pałacem Unrugów i rozległą Kotliną Kargowską, przez którą płynie Obra.
Wolsztyn i Śmigiel
Na wschodnim skraju regionu leży Wolsztyn – miasto z czynną parowozownią, z której wciąż wyjeżdżają lokomotywy parowe. Nieco dalej, w Śmiglu, stoją drewniane wiatraki koźlaki – kolejna pamiątka dawnej wsi wielkopolskiej.
Jeziora i Obra
Region przecina Obra – rzeka i system kanałów popularny wśród kajakarzy. Wokół Zbąszynia i Wolsztyna leży kilkanaście jezior z plażami i ośrodkami. To dobre miejsce na rodzinny wypoczynek z dala od zatłoczonych kurortów.
Plan na weekend
- Dzień 1 – Zbąszyń z muzeum i jeziorem, po południu Babimost.
- Dzień 2 – Wolsztyn z parowozownią albo Kargowa z pałacem.
Ciekawostki
- Głowa kozła na instrumencie była często bogato zdobiona – wykonywali ją miejscowi rzeźbiarze.
- W regionie zachowały się ślady dawnej granicy – domy celników, stacje i nasypy.
Z dziećmi
Parowozy w Wolsztynie, kąpiel w jeziorze i koncert kapeli dudziarskiej to atrakcje, które dzieci zapamiętają.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; latem odbywają się festyny i przeglądy kapel.
W okolicy
- Zbąszyń – Ziemia Kozła.
- Babimost – winiarskie miasteczko.
- Kargowa – pałac Unrugów.
- Wolsztyn – parowozownia.
- Śmigiel – wiatraki koźlaki.
- Ziemia międzyrzecka i świebodzińska.
- Miasteczka Ziemi Lubuskiej.
Gdzie spać
W Zbąszyniu, Wolsztynie i nad jeziorami działają pensjonaty i ośrodki – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.
Galeria zdjęć

Fot. Festung, CC BY-SA 3.0

Fot. Silu, CC BY-SA 4.0

Fot. Silu, CC BY-SA 4.0

Fot. Petroniusz, CC BY-SA 3.0

Fot. Neo[EZN], CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 19.11.2026


