Przejdź do treści
Skanseny i tradycja Ciekawe miejsca

Garncarstwo ludowe w Polsce – gdzie zobaczyć – przewodnik

Glina, koło garncarskie i piec – przez stulecia z tych prostych rzeczy powstawały naczynia na każdy stół. Przewodnik po miejscach, gdzie można poznać polską tradycję garncarską i samemu ulepić kubek.

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0

czas: 1–7 dnitrudność: łatwa

Garncarstwo to jedno z najstarszych rzemiosł na ziemiach polskich. W każdej okolicy, gdzie była dobra glina, działali garncarze, którzy wyrabiali dzbany, misy, garnki i dwojaki. Naczynia sprzedawano na jarmarkach, a niektóre ośrodki słynęły daleko poza regionem. Dziś tradycję podtrzymują manufaktury, pracownie rodzinne i skanseny, w których można zobaczyć pracę przy kole i spróbować swoich sił.

Iłża – garnki do Krakowa

Iłża na północnym skraju Kielecczyzny była w XV–XVII wieku jednym z najważniejszych ośrodków garncarskich Małopolski. W latach 1615–1619 iłżeccy kupcy dostarczyli kupcom krakowskim aż 312 transportów naczyń. W XIX wieku działała tu też fabryka fajansu. Tradycje garncarskie przybliża Muzeum Regionalne w dawnym szpitalu z 1754 roku, a nad miastem górują ruiny zamku biskupów.

Bolesławiec – kobaltowe wzory

Bolesławiec na Dolnym Śląsku słynie na całym świecie z ceramiki w kobaltowe kropki i „pawie oczka”. Wzory nanosi się ręcznie gąbkowymi stempelkami, a naczynia wypala w wysokiej temperaturze. W mieście działa Muzeum Ceramiki, sklepy fabryczne i pracownie, a w sierpniu odbywa się Bolesławieckie Święto Ceramiki.

Chmielno – ceramika kaszubska

W Chmielnie na Kaszubach działa rodzinna pracownia Neclów – jedna z najstarszych pracowni garncarskich w Polsce, prowadzona przez kolejne pokolenia. Ceramika kaszubska zdobiona jest charakterystycznymi wzorami – tulipanem, gwiazdą i kaszubską lilią. W pracowni można zobaczyć pracę przy kole i kupić naczynia prosto od twórców.

Skanseny i warsztaty

W wielu skansenach – m.in. w Sierpcu, Kolbuszowej i Olsztynku – odtworzono warsztaty garncarskie, a w sezonie odbywają się pokazy toczenia naczyń. Coraz więcej pracowni prowadzi też warsztaty dla dzieci i dorosłych – można ulepić miskę lub kubek, a po wypaleniu odebrać go jako pamiątkę.

Jak powstaje naczynie

Glinę najpierw oczyszcza się i wyrabia, a następnie formuje na kole garncarskim. Po wysuszeniu naczynia wypala się w piecu, często dwukrotnie – przed i po nałożeniu szkliwa lub malowanej dekoracji. Każdy etap wymaga wprawy, dlatego dobry garncarz uczył się rzemiosła przez lata.

Ciekawostki

  • Naczynia gliniane wypalane bez szkliwa dobrze utrzymywały chłód – dlatego w dzbanach przechowywano mleko i wodę.
  • Dwojaki – połączone dwa garnki z jednym uchem – służyły do noszenia obiadu na pole.

Z dziećmi

Warsztaty lepienia z gliny to jedna z najlepszych atrakcji dla dzieci – własnoręcznie wykonany kubek czy miseczka to pamiątka na lata.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; w sierpniu warto trafić na Święto Ceramiki w Bolesławcu.

W okolicy

Gdzie spać

W Bolesławcu, Iłży i na Kaszubach działają hotele, pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.

Galeria zdjęć

Iłża — Iłża Castle
Iłża — Iłża Castle
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0
Bolesławiec — Bunzlau ceramics
Bolesławiec — Bunzlau ceramics
Fot. Jacek Halicki, CC BY-SA 4.0
Krosno — Old house, market square in Krosno
Krosno — Old house, market square in Krosno
Fot. Pudelek (Marcin Szala), CC BY-SA 3.0 pl
Kolbuszowa — Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej . Chałupa z Markowej
Kolbuszowa — Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej . Chałupa z Markowej
Fot. Przykuta, CC BY-SA 3.0
Istebna, Koniaków, Jaworzynka — Gronik Street in Koniaków, Poland
Istebna, Koniaków, Jaworzynka — Gronik Street in Koniaków, Poland
Fot. Kamil Czaiński, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 500 km

Pokaż wszystkie (400) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Sieradz – Stare Miasto i skansen
Skanseny i tradycja

Sieradz – Stare Miasto i skansen

Jedno z najstarszych miast w Polsce nad Wartą: kameralne Stare Miasto, skansen z zagrodami regionu i Góra Zamkowa z widokiem na rzekę.

pół dnia
Ziemia sieradzka – przewodnik
Miasta i starówki

Ziemia sieradzka – przewodnik

Jedno z najstarszych miast Polski nad Wartą, dom urodzenia świętego z Auschwitz, miasto, od którego zaczęła się II wojna światowa, i termy wśród pól –…

2–3 dni

Więcej: Skanseny i tradycja

Więcej →