Kargowa – pałac Unrugów i Kotlina Kargowska
Pałac zaprojektowany przez architekta Augusta II Mocnego, ród Unrugów, który nadał miastu swoją nazwę, i polscy żołnierze broniący ratusza przed Prusakami – Kargowa to mało znane miasteczko z bogatą historią.
Fot. Silu, CC BY-SA 4.0
Kargowa to miasteczko liczące ok. 3,7 tysiąca mieszkańców, położone w powiecie zielonogórskim, w Kotlinie Kargowskiej, nad rzeką Obrzycą. Leży na pograniczu Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej, kilkadziesiąt kilometrów na północny wschód od Zielonej Góry. Choć dziś to spokojna miejscowość, jej historia związana jest z magnackim rodem Unrugów i z wielką polityką XVIII wieku.
Historia i Unrugowie
Pierwsza wzmianka o Kargowej pochodzi z dokumentu sądowego z 1360 roku, gdy jej właścicielem był Dzierżykraj. W Kargowej Starej archeolodzy odkryli średniowieczne grodzisko. W 1641 roku dobra kupił hrabia Jerzy Unrug i nazwał miejscowość Unrugowem. Prawa miejskie nadał w 1661 roku król Jan Kazimierz – w nagrodę za zasługi Krzysztofa Unruga w czasie potopu szwedzkiego. Unrugowie władali Kargową do 1837 roku.
Pałac
Najcenniejszym zabytkiem jest zespół pałacowy. Pałac zbudowano w latach 1731–1733 za panowania Augusta II Mocnego, według projektu Johanna Christopha Knöffla – nadwornego architekta drezdeńskiego. W 1735 roku budowla spłonęła i odbudowano ją w skromniejszej formie, a w 1837 roku przejęły ją władze pruskie. W skład zespołu wchodzą spichlerz, oficyna i park krajobrazowy, w którym rośnie potężny buk – według niektórych źródeł drugi pod względem obwodu w Polsce.
Obrona ratusza w 1793 roku
27 stycznia 1793 roku, w czasie drugiego rozbioru, kompania polskiej piechoty broniła ratusza przed wojskami pruskimi. Ratusz pochodzi z XVII wieku, a w 1856 roku został przebudowany. Do dziś stoi w centrum miasta.
Kościoły
Klasycystyczny kościół św. Maksymiliana Kolbego był dawniej świątynią ewangelicką – powstał w XVIII wieku, przebudowano go w latach 1801–1805, a wieżę dobudowano w 1832 roku. Neogotycki kościół św. Wojciecha pochodzi z 1892 roku. W mieście zachowały się też synagoga, cmentarz żydowski i nieczynny XIX-wieczny dworzec kolejowy.
Burzliwe XX stulecie
W 1919 roku Kargową opanowali powstańcy wielkopolscy, ale traktat wersalski pozostawił miasto w granicach Niemiec. Do Polski Kargowa wróciła dopiero w 1945 roku, a większość niemieckich mieszkańców została wysiedlona.
Plan wizyty
- Rano pałac i park z okazałym bukiem.
- Przed południem ratusz i kościoły.
- Po południu Zielona Góra z winnicami albo Wolsztyn z parowozownią.
Ciekawostki
- W latach 1641–1837 miasto należało do Unrugów, a przez część tego czasu nosiło nazwę Unrugowo.
- Johann Christoph Knöffel projektował też rezydencje w Dreźnie i okolicach.
Z dziećmi
Spacer po parku i szukanie wielkiego buka to dobra zabawa dla dzieci. W pobliskim Wolsztynie czeka parowozownia z czynnymi lokomotywami.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy park jest zielony – połącz wizytę z winobraniem w Zielonej Górze we wrześniu.
Jak dojechać
Kargowa leży w Kotlinie Kargowskiej, w pobliżu Babimostu i lotniska Zielona Góra-Babimost. Najwygodniej przyjechać samochodem.
W okolicy
- Zielona Góra – winnice i palmiarnia.
- Wolsztyn – parowozownia.
- Zbąszyń – ziemia kozła.
- Świebodzin – pomnik Chrystusa Króla.
- Winnice w Polsce.
- Najstarsze drzewa w Polsce.
- Miasteczka Ziemi Lubuskiej – przewodnik.
- Babimost.
Gdzie spać
W Kargowej i okolicy działają pensjonaty i agroturystyki, a hotele znajdziesz w Zielonej Górze – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.
Galeria zdjęć

Fot. Silu, CC BY-SA 4.0

Fot. Asiasmok, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Mohylek, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 19.11.2026





