Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Ozorków – miasto sukienników nad Bzurą

Saskie korzenie, przędzalnia, która ustępowała tylko największym w Królestwie Polskim, pałace fabrykantów i drewniane domy tkaczy – Ozorków to mniej znany brat Łodzi i Zgierza.

Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Ozorków to miasto liczące ok. 18 tysięcy mieszkańców, położone nad Bzurą, ok. 20 km na północ od Łodzi, w historycznej ziemi łęczyckiej. Na początku XIX wieku z małej wsi wśród lasów i bagien wyrosła tu osada sukienników, która stała się jednym z pierwszych ośrodków przemysłu włókienniczego w regionie – zanim Łódź zyskała miano ziemi obiecanej.

Saksońscy sukiennicy

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1415 roku, gdy należała do rodu Szczawińskich. Przełom nastąpił w 1807 roku, gdy właściciel Ignacy Starzyński sprowadził 19 sukienników i farbiarzy z Saksonii. W 1815 roku było ich już 117 – Łódź liczyła wtedy 331 rzemieślników tej branży. W 1816 roku Ozorków otrzymał prywatne prawa miejskie.

Schlösserowie

W 1821 roku osiedliła się tu rodzina Schlösserów z Akwizgranu. Założyli przędzalnię wełny, a potem bawełny – w latach 30. XIX wieku Friedrich Mathias Schlösser zbudował drugą co do wielkości przędzalnię bawełny w Królestwie Polskim. Po fabrykantach zostały pałace Schlösserów – przy ul. Listopadowej z końca XIX wieku i przy ul. Łęczyckiej z połowy XIX wieku – oraz zabudowania dawnej przędzalni. W 1905 roku w fabryce wybuchł strajk generalny, a w 1937 roku robotnicy okupowali zakład.

Kościoły

Kościół św. Józefa budowano i przebudowywano w kilku etapach – w rejestrze zabytków figurują daty 1668, 1885 i 1935. Pamiątką po protestanckich osadnikach jest zbór ewangelicki z 1842 roku z dzwonnicą i plebanią. W 1906 roku powstała w mieście wspólnota mariawitów, która wzniosła później kościół i cmentarz w pobliskich Małachowicach.

Domy tkaczy

W centrum miasta, głównie wokół placu Jana Pawła II i ulicy Wyszyńskiego, zachowało się ok. 30 kamienic i drewnianych domów z XIX wieku – pamiątka po osadzie tkaczy. Spacer między nimi pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądały miasteczka sukiennicze, zanim wyrosły wielkie fabryki. W 2025 roku do rejestru zabytków wpisano także zespół dworski Scheiblerów.

Tramwaj do Łodzi

Ozorków słynął z linii tramwajowej nr 46 z Łodzi, nazywanej najdłuższą w Polsce. Tramwaje dojeżdżały tu od 1928 roku, a kursy zawieszono 4 lutego 2018 roku. Dziś do Łodzi jeździ się autobusem lub koleją – stacja Ozorków Nowe Miasto działa od 2013 roku w ramach Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej.

Plan wizyty

  • Rano pałace Schlösserów i dawna przędzalnia.
  • Przed południem kościół św. Józefa i zbór ewangelicki.
  • Po południu spacer wśród domów tkaczy albo wyjazd do Łęczycy i Tumu.

Ciekawostki

  • W czasie okupacji Niemcy nazwali miasto „Brunnstadt”.
  • Przez Ozorków przebiegał układ torów kolei wąskotorowej z Krośniewic, wpisany do rejestru zabytków.

Z dziećmi

Wycieczkę do Ozorkowa warto połączyć z wizytą w Łęczycy, gdzie na zamku opowiada się legendę o diable Borucie, albo w Łodzi z jej centrami nauki.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok – Ozorków to dobry przystanek w drodze z Łodzi do Łęczycy i Kutna.

Jak dojechać

Ozorków leży przy drodze krajowej nr 91, ok. 20 km od autostrady A2. Pociągi łączą miasto z Łodzią i Kutnem.

W okolicy

Gdzie spać

W Ozorkowie działają pensjonaty, a duży wybór hoteli jest w Łodzi i Zgierzu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Ozorków — Ozorków, Łęczycka 7, pałac Schlosserów
Ozorków — Ozorków, Łęczycka 7, pałac Schlosserów
Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl
Ozorków — Ozorków, ul. Listopadowa 6 b - pałac Schlosserów, k. XIX (zabytek nr rejestr. A/500)
Ozorków — Ozorków, ul. Listopadowa 6 b - pałac Schlosserów, k. XIX (zabytek nr rejestr. A/500)
Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl
Ozorków — Kościół świętego Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny i Podwyższenia Krzyża Świętego
Ozorków — Kościół świętego Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny i Podwyższenia Krzyża Świętego
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Ozorków — Ozorków, Łęczycka 7, pałac Schlosserów
Ozorków — Ozorków, Łęczycka 7, pałac Schlosserów
Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Łęczyca – zamek i archikolegiata w Tumie
Zamki i twierdze

Łęczyca – zamek i archikolegiata w Tumie

Gotycki zamek z legendą o diable Borucie i kilka kilometrów dalej monumentalna romańska archikolegiata w Tumie – jeden z najcenniejszych zabytków roma…

pół dnia
Zgierz – Miasto Tkaczy
Skanseny i tradycja

Zgierz – Miasto Tkaczy

Drewniane i murowane domy XIX-wiecznych sukienników tuż obok Łodzi – Park Kulturowy Miasto Tkaczy to ślad osady, od której zaczęła się włókiennicza po…

2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →