Ozorków – miasto sukienników nad Bzurą
Saskie korzenie, przędzalnia, która ustępowała tylko największym w Królestwie Polskim, pałace fabrykantów i drewniane domy tkaczy – Ozorków to mniej znany brat Łodzi i Zgierza.
Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl
Ozorków to miasto liczące ok. 18 tysięcy mieszkańców, położone nad Bzurą, ok. 20 km na północ od Łodzi, w historycznej ziemi łęczyckiej. Na początku XIX wieku z małej wsi wśród lasów i bagien wyrosła tu osada sukienników, która stała się jednym z pierwszych ośrodków przemysłu włókienniczego w regionie – zanim Łódź zyskała miano ziemi obiecanej.
Saksońscy sukiennicy
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1415 roku, gdy należała do rodu Szczawińskich. Przełom nastąpił w 1807 roku, gdy właściciel Ignacy Starzyński sprowadził 19 sukienników i farbiarzy z Saksonii. W 1815 roku było ich już 117 – Łódź liczyła wtedy 331 rzemieślników tej branży. W 1816 roku Ozorków otrzymał prywatne prawa miejskie.
Schlösserowie
W 1821 roku osiedliła się tu rodzina Schlösserów z Akwizgranu. Założyli przędzalnię wełny, a potem bawełny – w latach 30. XIX wieku Friedrich Mathias Schlösser zbudował drugą co do wielkości przędzalnię bawełny w Królestwie Polskim. Po fabrykantach zostały pałace Schlösserów – przy ul. Listopadowej z końca XIX wieku i przy ul. Łęczyckiej z połowy XIX wieku – oraz zabudowania dawnej przędzalni. W 1905 roku w fabryce wybuchł strajk generalny, a w 1937 roku robotnicy okupowali zakład.
Kościoły
Kościół św. Józefa budowano i przebudowywano w kilku etapach – w rejestrze zabytków figurują daty 1668, 1885 i 1935. Pamiątką po protestanckich osadnikach jest zbór ewangelicki z 1842 roku z dzwonnicą i plebanią. W 1906 roku powstała w mieście wspólnota mariawitów, która wzniosła później kościół i cmentarz w pobliskich Małachowicach.
Domy tkaczy
W centrum miasta, głównie wokół placu Jana Pawła II i ulicy Wyszyńskiego, zachowało się ok. 30 kamienic i drewnianych domów z XIX wieku – pamiątka po osadzie tkaczy. Spacer między nimi pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądały miasteczka sukiennicze, zanim wyrosły wielkie fabryki. W 2025 roku do rejestru zabytków wpisano także zespół dworski Scheiblerów.
Tramwaj do Łodzi
Ozorków słynął z linii tramwajowej nr 46 z Łodzi, nazywanej najdłuższą w Polsce. Tramwaje dojeżdżały tu od 1928 roku, a kursy zawieszono 4 lutego 2018 roku. Dziś do Łodzi jeździ się autobusem lub koleją – stacja Ozorków Nowe Miasto działa od 2013 roku w ramach Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej.
Plan wizyty
- Rano pałace Schlösserów i dawna przędzalnia.
- Przed południem kościół św. Józefa i zbór ewangelicki.
- Po południu spacer wśród domów tkaczy albo wyjazd do Łęczycy i Tumu.
Ciekawostki
- W czasie okupacji Niemcy nazwali miasto „Brunnstadt”.
- Przez Ozorków przebiegał układ torów kolei wąskotorowej z Krośniewic, wpisany do rejestru zabytków.
Z dziećmi
Wycieczkę do Ozorkowa warto połączyć z wizytą w Łęczycy, gdzie na zamku opowiada się legendę o diable Borucie, albo w Łodzi z jej centrami nauki.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok – Ozorków to dobry przystanek w drodze z Łodzi do Łęczycy i Kutna.
Jak dojechać
Ozorków leży przy drodze krajowej nr 91, ok. 20 km od autostrady A2. Pociągi łączą miasto z Łodzią i Kutnem.
W okolicy
- Zgierz – miasto tkaczy.
- Łęczyca – zamek i archikolegiata w Tumie.
- Łódź – Manufaktura i EC1.
- Łódź – Piotrkowska i murale.
- Kutno – miasto róż.
- Krośniewice – muzeum i wąskotorówka.
- Polska włókiennicza – śladami tkaczy.
- Osiedla robotnicze i fabryczne.
- Mariawici – świątynia w Płocku i ślady – przewodnik.
Gdzie spać
W Ozorkowie działają pensjonaty, a duży wybór hoteli jest w Łodzi i Zgierzu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Jacek Bogdan, CC BY-SA 3.0 pl
Opublikowano: 19.11.2026





