Przedecz – zamek Kazimierza Wielkiego nad jeziorem
Wieża zamku Kazimierza Wielkiego nad jeziorem, klasycystyczny ratusz z jatkami i kościół z bogato rzeźbionymi ołtarzami – Przedecz to jedno z najciekawszych małych miasteczek na pograniczu Kujaw i Wielkopolski.
Przedecz to miasteczko liczące ok. 1,7 tysiąca mieszkańców, położone nad Jeziorem Przedeckim, na Pojezierzu Kujawskim, ok. 26 km na północny wschód od Koła. W pobliżu znajdują się źródła Noteci. Choć to jedno z najmniejszych miast regionu, ma bardzo długą historię – i zamek, który zbudował król Kazimierz Wielki.
Historia
Przedecz po raz pierwszy wymienia Bulla gnieźnieńska z 1136 roku jako własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. W latach 1329 i 1332 gród zdobyli Krzyżacy, którzy władali nim i Kujawami przez jedenaście lat. Po pokoju kaliskim z 1343 roku Kazimierz Wielki odzyskał Kujawy, a w 1347 roku przejął Przedecz od arcybiskupa w drodze zamiany. W 1420 roku Władysław Jagiełło potwierdził lokację miasta na prawie magdeburskim i nadał mu targi i jarmarki. W XVI wieku działało tu 28 piwowarów. Po powstaniu styczniowym, w 1867 roku, Przedecz utracił prawa miejskie – odzyskał je w 1919 roku.
Zamek Kazimierza Wielkiego
Ok. 1350 roku król kazał wznieść tu murowany zamek – z murami obwodowymi, okrągłą wieżą (stołpem), budynkiem bramnym i fosą połączoną z jeziorem. W połowie XVI wieku zamek przebudowano, a wieża zyskała attykę. W latach 1824–1828 niemieccy koloniści zbudowali na ruinach neogotycki zbór ewangelicki, a wieżę zamieniono w dzwonnicę. Od 1977 roku w dawnym zamku działa Miejski Ośrodek Kultury z muzeum regionalnym.
Ratusz i jatki
Wizytówką rynku jest klasycystyczny ratusz z 1826 roku, do dziś siedziba władz miasta. Równocześnie zbudowano jatki – dawne stragany rzeźnicze z dziewięcioma doryckimi kolumnami. To rzadki, dobrze zachowany przykład małomiasteczkowej architektury handlowej z początku XIX wieku.
Kościół Świętej Rodziny
Neogotycki kościół Świętej Rodziny zbudowano w latach 1905–1909 według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego – w miejscu kościoła św. Mikołaja z 1572 roku, który spłonął od uderzenia pioruna. Wewnątrz zachwycają bogato rzeźbione drewniane ołtarze i ambona. Obok stoi murowana dzwonnica z 1834 roku. Od 1930 roku wikariuszem w przedeckiej parafii był młody ksiądz Stefan Wyszyński, późniejszy prymas Polski.
Pamięć wojenna
W 1863 roku powstańcy styczniowi pod dowództwem Kazimierza Mielęckiego zajęli miasto. W czasie II wojny światowej Niemcy nazwali Przedecz „Moosburg”, a społeczność żydowską zamordowali w kwietniu 1942 roku w obozie w Chełmnie nad Nerem. Na cmentarzu parafialnym znajduje się symboliczny grób nauczyciela Leona Kuleszy, zamordowanego w Katyniu.
Plan wizyty
- Rano zamek z wieżą i muzeum.
- Przed południem ratusz, jatki i kościół Świętej Rodziny.
- Po południu spacer nad Jeziorem Przedeckim albo wyjazd do Kłodawy.
Ciekawostki
- W okolicy Przedcza bije jedno ze źródeł Noteci – jednej z najważniejszych rzek Wielkopolski.
- Ratusz z 1826 roku wciąż służy jako siedziba władz miasta.
Z dziećmi
Wejście na zamkową wieżę i spacer nad jeziorem to krótka wycieczka dla rodzin. W pobliskiej Kłodawie można zjechać do kopalni soli z podziemną kaplicą.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, łącząc Przedecz z wycieczką po Kujawach i nad okoliczne jeziora.
Jak dojechać
Przedecz leży ok. 26 km od Koła i kilkanaście kilometrów od Kłodawy, przy skrzyżowaniu lokalnych dróg. Najwygodniej przyjechać samochodem.
W okolicy
- Kłodawa – kopalnia soli.
- Izbica Kujawska – dwór matki Chopina.
- Lubraniec – pałac i kujawskie miasteczko.
- Licheń – bazylika i sanktuarium.
- Szlak Kazimierza Wielkiego – zamki i miasta.
- Śladami prymasa Wyszyńskiego.
- Noteć – przewodnik po dolinie rzeki.
- Kujawy – przewodnik.
Gdzie spać
W Przedczu i okolicy działają agroturystyki, a hotele znajdziesz w Kole, Koninie i Licheniu – zobacz noclegi. Więcej zamków: kategoria Zamki i twierdze.
Galeria zdjęć

Fot. Kolanin, CC BY 3.0

Fot. Kolanin, CC BY 3.0

Fot. Kolanin, CC BY 3.0

Fot. Marcinsob, Public domain
Opublikowano: 19.11.2026




