Przejdź do treści
Zamki i twierdze Ciekawe miejsca

Ofensywa gorlicka 1915 – miejsca pamięci – przewodnik

Przełamanie frontu, które zmieniło losy wojny na wschodzie, i setki cmentarzy, gdzie obok siebie spoczywają żołnierze wszystkich armii – przewodnik po miejscach pamięci ofensywy gorlickiej z 1915 roku.

Fot. Kamil Czainski, CC BY-SA 4.0

czas: 1–3 dnitrudność: łatwa

Na początku maja 1915 roku na Pogórzu wokół Gorlic rozegrała się jedna z największych bitew frontu wschodniego I wojny światowej. Wojska niemieckie i austro-węgierskie przełamały pozycje rosyjskie, a w kolejnych tygodniach odrzuciły armię carską daleko na wschód – aż za San. Ofensywa gorlicka zmieniła losy wojny na wschodzie. Po walkach pozostały setki cmentarzy wojennych, które dziś tworzą wyjątkowy krajobraz pamięci.

Gorlice – centrum bitwy

Gorlice znalazły się na pierwszej linii frontu i zostały w dużej mierze zniszczone. W Muzeum Regionalnym działa ekspozycja poświęcona bitwie z 1915 roku – z mapami, uzbrojeniem i pamiątkami żołnierzy. W mieście i wokół niego zachowało się kilka cmentarzy wojennych, a Gorlice to dobry punkt startowy do objazdu pól bitwy.

Pustki koło Łużnej

Na wzgórzu Pustki nad wsią Łużna leży jeden z największych cmentarzy wojennych regionu. Tu w maju 1915 roku toczyły się ciężkie walki o rosyjskie pozycje. Cmentarz z kamiennymi ogrodzeniami i krzyżami, położony wśród lasu, należy do najbardziej przejmujących miejsc pamięci w Małopolsce.

Cmentarze Jurkoviča

Najpiękniejsze cmentarze w Beskidzie Niskim zaprojektował słowacki architekt Dušan Jurkovič. Wykorzystywał drewno i miejscowy kamień, nawiązując do budownictwa ludowego Karpat – jego drewniane kaplice z wysokimi dachami i krzyże z daszkami stoją na przełęczach i zboczach, z których żołnierze patrzyli na doliny. Chowano tu razem żołnierzy armii austro-węgierskiej, niemieckiej i rosyjskiej.

Nad Wisłoką – Kołaczyce, Brzostek, Biecz

Front przetaczał się też przez dolinę Wisłoki. 7 maja 1915 roku pod Brzostkiem zginęło ok. 2 tysięcy żołnierzy – spoczywają na cmentarzu wojennym nr 222. Dwa cmentarze zachowały się w Kołaczycach, a cmentarze wojenne zachowały się też w okolicy Biecza – historycznego „małego Krakowa”.

Jak zwiedzać

  • Najlepiej poruszać się samochodem – cmentarze są rozrzucone na dużym obszarze.
  • Dzień pierwszy: Gorlice z muzeum i Pustki koło Łużnej.
  • Dzień drugi: cmentarze Jurkoviča w Beskidzie Niskim, w drodze powrotnej Biecz, Kołaczyce i Brzostek.

Ciekawostki

  • Cmentarze wojenne z I wojny światowej projektował specjalny wydział grobów wojennych w Krakowie, zatrudniający architektów i artystów.
  • Na wielu cmentarzach umieszczono inskrypcje i sentencje upamiętniające poległych wszystkich armii.

Z dziećmi

Wizyta w muzeum w Gorlicach i spacer do cmentarza w lesie to dobra okazja do rozmowy ze starszymi dziećmi o historii i pamięci.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; na początku maja w Gorlicach odbywają się obchody rocznicy bitwy.

W okolicy

Gdzie spać

W Gorlicach, Bieczu i w Beskidzie Niskim działają hotele, pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Zamki i twierdze.

Galeria zdjęć

Gorlice — Gorlice, southern Poland. A view of the Nativity Basilica from Legionów Street.
Gorlice — Gorlice, southern Poland. A view of the Nativity Basilica from Legionów Street.
Fot. Kamil Czainski, CC BY-SA 4.0
Wysowa-Zdrój — wieś Wysowa-Zdrój
Wysowa-Zdrój — wieś Wysowa-Zdrój
Fot. Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0
Przemyśl — 29 Jagiellońska st. in Przemyśl. Fire department building. (Object of cultural heritage in
Przemyśl — 29 Jagiellońska st. in Przemyśl. Fire department building. (Object of cultural heritage in
Fot. Аимаина хикари, CC0
Biecz — miasto Biecz
Biecz — miasto Biecz
Fot. Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0
Kołaczyce — Rynek 62 - Kołaczyce
Kołaczyce — Rynek 62 - Kołaczyce
Fot. Pitak, CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 60 km

Pokaż wszystkie (152) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Cmentarze wojenne Beskidu Niskiego
Skanseny i tradycja

Cmentarze wojenne Beskidu Niskiego

Setki cmentarzy z I wojny światowej ukrytych w lasach i na przełęczach – drewniane kaplice Dušana Jurkoviča, kamienne krzyże i historia bitwy pod Gorl…

1 dzień
Gorlice – miasto nafty i bitwy 1915
Miasta i starówki

Gorlice – miasto nafty i bitwy 1915

Miasto, w którym zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, i miejsce wielkiej bitwy z 1915 roku – z muzeum i cmentarzami wojennymi.

pół dnia

Więcej: Zamki i twierdze

Więcej →