Biała Rawska – Dąb Napoleona i pałac Lanciego
Dąb, pod którym według tradycji odpoczywał Napoleon, pałac zaprojektowany przez architekta włoskiego pochodzenia i stacja dawnej kolejki – Biała Rawska to spokojne miasteczko na trasie z Warszawy do Łodzi.
Fot. Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), CC BY-SA 3.0
Biała Rawska to miasteczko liczące ok. 3 tysięcy mieszkańców, położone na Wysoczyźnie Rawskiej, nad rzeczką Białką – dopływem Rawki. Leży w powiecie rawskim województwa łódzkiego, ok. 8 km od drogi krajowej nr 8 z Warszawy do Wrocławia. To spokojna miejscowość z kilkoma ciekawymi zabytkami i jednym z najsłynniejszych drzew w regionie.
Historia
Biała otrzymała prawa miejskie w XV lub na początku XVI wieku – źródła podają różne daty, a w XVI wieku miasto przez pewien czas traciło i odzyskiwało przywileje. W 1870 roku, po powstaniu styczniowym, Biała Rawska utraciła prawa miejskie, a odzyskała je w 1925 roku. W XIX wieku miasto szybko się rozrastało – w 1810 roku liczyło niespełna 500 mieszkańców, a w 1900 roku ponad 2 tysiące. W 1921 roku Żydzi stanowili ponad 60 procent ludności.
Dąb Napoleona
Najsłynniejszym mieszkańcem Białej jest Dąb Napoleona – pomnik przyrody liczący ponad 500 lat, o obwodzie pnia blisko 7,5 metra. Według tradycji pod jego koroną odpoczywał cesarz Napoleon w czasie przemarszu wojsk przez Mazowsze. Drzewo rośnie w parku pałacowym, wśród kilkudziesięciu innych starych dębów.
Pałac Lanciego
Pałac z pierwszej połowy XIX wieku zaprojektował Franciszek Maria Lanci – architekt włoskiego pochodzenia, autor wielu rezydencji w Królestwie Polskim. Budynek otacza park z ok. 30 starymi dębami. Ceglana budowla z wieżami w stylu neogotyckim czeka na pełną odnowę, ale nawet z zewnątrz robi duże wrażenie.
Kościół św. Wojciecha
Parafialny kościół św. Wojciecha powstał ok. 1518 roku. Po pożarze w 1712 roku został odbudowany, a w 1846 roku zyskał neogotycką fasadę. Na cmentarzu stoi klasycystyczna kaplica Leszczyńskich, a przy drodze – kapliczka z 1916 roku, nazywana przez mieszkańców „świętym Markiem”.
Synagoga i kolejka
Pamiątką po społeczności żydowskiej jest dawna synagoga z lat 1845–1847 – spłonęła w 1939 roku, a dziś mieści remizę strażacką. W 1915 roku do Białej doprowadzono kolejkę wąskotorową z Rogowa przez Rawę Mazowiecką – zachował się budynek stacji końcowej.
Plan wizyty
- Rano park pałacowy i Dąb Napoleona.
- Przed południem kościół św. Wojciecha i kapliczka „święty Marek”.
- Po południu Rawa Mazowiecka z basztą zamku albo Bolimowski Park Krajobrazowy.
Ciekawostki
- Białka, nad którą leży miasto, uchodzi do Rawki – jednej z najczystszych rzek Mazowsza.
- Do objęcia pnia Dębu Napoleona potrzeba kilku dorosłych osób trzymających się za ręce.
Z dziećmi
Zmierzenie obwodu Dębu Napoleona rękami i spacer po parku z dębami to dobra zabawa dla dzieci.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy dęby mają liście.
Jak dojechać
Biała Rawska leży przy drodze wojewódzkiej nr 725, ok. 8 km od drogi krajowej nr 8; najwygodniej dojechać samochodem.
W okolicy
- Rawa Mazowiecka – zamek książąt mazowieckich.
- Bolimów – Rawka i park krajobrazowy.
- Rogów – arboretum i kolej wąskotorowa.
- Najstarsze drzewa w Polsce.
- Napoleon w Polsce – śladami cesarza.
- Koleje wąskotorowe Mazowsza i Łódzkiego.
Gdzie spać
W Białej Rawskiej i okolicy działają agroturystyki i hotele przy trasie S8 – zobacz noclegi. Więcej przyrody: kategoria Parki narodowe i przyroda.
Galeria zdjęć

Fot. Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), CC BY-SA 3.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Michal Gorski, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 19.11.2026




