Nowa Słupia – Dymarki i Droga Królewska

Nowa Słupia to wieś u stóp Łysej Góry w Górach Świętokrzyskich. W starożytności był tu jeden z największych w Europie ośrodków hutnictwa żelaza – wytapiano je w prostych piecach zwanych dymarkami. Dziś Nowa Słupia słynie z muzeum i festiwalu nawiązującego do tamtych czasów.

Muzeum Starożytnego Hutnictwa

Muzeum zbudowano nad oryginalnym żużlowiskiem – pozostałościami dawnych pieców. Ekspozycja pokazuje, jak wytapiano żelazo, jakie narzędzia i ozdoby wykonywano i jak żyli ludzie w tym regionie przed dwoma tysiącami lat.

Dymarki Świętokrzyskie

Co roku w sierpniu odbywa się festiwal Dymarki Świętokrzyskie – z pokazami wytopu żelaza w rekonstruowanych piecach, rzemiosłem, jarmarkiem i inscenizacjami. To jedno z największych wydarzeń archeologicznych w Polsce.

Droga Królewska

Z Nowej Słupi prowadzi Droga Królewska – szlak na Święty Krzyż (Łysą Górę), którym według tradycji szedł król Władysław Jagiełło. Na początku szlaku stoi kamienna figura Pielgrzyma – według legendy co roku przesuwa się o ziarnko piasku w stronę klasztoru, a gdy do niego dotrze, nastąpi koniec świata.

Plan dnia

• Rano – Muzeum Starożytnego Hutnictwa.
• Południe – Droga Królewska na Święty Krzyż (ok. godziny pod górę).
• Popołudnie – klasztor, gołoborze i powrót.

Ciekawostki

• Ślady dawnego hutnictwa w Górach Świętokrzyskich odkryto w setkach miejsc.
• Na Świętym Krzyżu przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego.

Dla rodzin

Pokazy wytopu żelaza i legenda o Pielgrzymie zachwycą dzieci. Szlak na Święty Krzyż jest krótki i łatwy.

Kiedy przyjechać

Najlepiej w sierpniu, w czasie Dymarek. Poza festiwalem muzeum jest czynne przez cały rok, a szlak przyjemny od wiosny do jesieni.

Jak dojechać

Nowa Słupia leży ok. 35 km od Kielc. Dojedziesz samochodem lub autobusem.

Praktycznie

• W czasie festiwalu jest tłoczno – przyjedź wcześnie.
• Szlak na Święty Krzyż prowadzi przez Świętokrzyski Park Narodowy.

W okolicy

• Święty Krzyż i Łysica.
• Bodzentyn.

Gdzie spać

W Nowej Słupi i okolicy działają pensjonaty i agroturystyki. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 22.10.2026