Przejdź do treści
Pałace i dwory Ciekawe miejsca

Korytnica – dwór Łuniewskich i Anioł Śmierci

Kościół z epitafium dłuta Konstantego Laszczki, dwór, w którym gościli Prus i Kraszewski, i nagrobna rzeźba nazywana Aniołem Śmierci – Korytnica to mało znana perła wschodniego Mazowsza.

Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Korytnica to wieś licząca ok. 600 mieszkańców, siedziba gminy w powiecie węgrowskim, położona na Wysoczyźnie Kałuszyńskiej, nad rzeczką Korycianką. Choć to niewielka miejscowość, ma bogatą historię ziemiańską i zaskakujące pamiątki związane z literaturą i sztuką.

Historia

Pierwsza wzmianka o Korytnicy pochodzi z 1419 roku, gdy książę Janusz I Starszy nadał tu ziemię rycerzowi Piotrowi z Lisowa. W XVI wieku była wsią królewską w ziemi liwskiej, a od XVII do połowy XIX wieku – siedzibą osobnego starostwa. Kolejnymi właścicielami byli m.in. szambelan Szymon de Cortielli, Ignacy Sobieski i hrabia Adam Ronikier, który produkował tu ser limburski, nazywany ronikierowskim.

Dwór Łuniewskich

W latach 1874–1902 majątek należał do Tymoteusza Łuniewskiego – etnografa i agronoma. W jego dworze z końca XIX wieku bywali Bolesław Prus i Józef Ignacy Kraszewski. W okolicy badania etnograficzne prowadzili też Zygmunt Gloger, Jan Karłowicz i kompozytor Zygmunt Noskowski. Na początku XX wieku majątek przejęli Holder-Eggerowie – Maria Holder-Eggerowa była posłanką na Sejm II Rzeczypospolitej.

Kościół św. Wawrzyńca

Parafię erygowano ok. 1427 roku. Obecny neoklasycystyczny kościół św. Wawrzyńca wzniesiono w latach 1876–1880 według projektu Bolesława Pawła Podczaszyńskiego i Bronisława Brodzic-Żochowskiego. We wnętrzu znajdują się epitafia, w tym jedno autorstwa Konstantego Laszczki – jednego z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy przełomu XIX i XX wieku.

Anioł Śmierci

Na cmentarzu zachowały się figury nagrobne – Karola Łuniewskiego z końca XIX wieku i Aleksandry Holder-Eggerówny, nazywana „Aniołem Śmierci”, dłuta Bartłomieja Mazurka. Rzeźba należy do najciekawszych zabytków sztuki sepulkralnej na wschodnim Mazowszu. We wsi stoją też organistówka i dawny dom parafialny z ochronką, nazywany żartobliwie „Watykanem”.

Ziemia liwska

Korytnica leżała w dawnej ziemi liwskiej – krainie wokół zamku w Liwie, który strzegł granicy Mazowsza z Litwą. Okolica to rolniczy, pagórkowaty krajobraz Wysoczyzny Kałuszyńskiej z polami, zagajnikami i dolinami małych rzek. Dobrze jest połączyć wizytę w Korytnicy z Liwem, Węgrowem i doliną Liwca – razem tworzą ciekawą trasę po wschodnim Mazowszu, pełną dworów, kościołów i pamiątek dawnej historii.

Plan wizyty

  • Rano kościół św. Wawrzyńca z epitafiami.
  • Przed południem cmentarz z Aniołem Śmierci i dwór Łuniewskich.
  • Po południu Liw z zamkiem albo Węgrów.

Ciekawostki

  • Według lokalnych źródeł w 2025 roku Korytnica obchodziła 600-lecie istnienia.
  • Ser ronikierowski z Korytnicy był w XIX wieku znanym przysmakiem.

Z dziećmi

Szukanie anielskich rzeźb na cmentarzu i opowieść o serze, który wyrabiano we dworze, zaciekawią dzieci.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni.

Jak dojechać

Korytnica leży na Wysoczyźnie Kałuszyńskiej, ok. 12 km na zachód od Węgrowa; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy Korytnicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Węgrowie i Łochowie – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.

Galeria zdjęć

Korytnica — Korytnica - zespół dworski, 2 poł. XIX w.: dwór i park (zabytek nr 415 z 22.12.1992)
Korytnica — Korytnica - zespół dworski, 2 poł. XIX w.: dwór i park (zabytek nr 415 z 22.12.1992)
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl
Korytnica — Korytnica - zespół dworski, 2 poł. XIX w.: dwór (zabytek nr 415 z 22.12.1992)
Korytnica — Korytnica - zespół dworski, 2 poł. XIX w.: dwór (zabytek nr 415 z 22.12.1992)
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl

Opublikowano: 20.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Liwiec – spływ kajakowy pod zamkiem w Liwie
Kajaki i spływy

Liwiec – spływ kajakowy pod zamkiem w Liwie

Spokojna, meandrująca rzeka wschodniego Mazowsza, płynąca wśród łąk i olszyn pod gotyckim zamkiem w Liwie – łatwy spływ dla rodzin i początkujących, z…

1–3 dni
Dolina Liwca – przewodnik
Kajaki i spływy

Dolina Liwca – przewodnik

Kręta rzeka płynąca pod gotyckim zamkiem, miasteczko z lustrem mistrza Twardowskiego i ujście do Bugu, skąd dawniej płynęły tratwy do Gdańska – przewo…

2–3 dni

Więcej: Pałace i dwory

Więcej →
Sosnowica – dworek Kościuszki i park
Pałace i dwory

Sosnowica – dworek Kościuszki i park

Dworek, w którym młody Tadeusz Kościuszko uczył córki hetmana, park, który sam przekształcił, i historia miłości, która skończyła się wyjazdem do Amer…

1–2 godziny