Przejdź do treści
Pałace i dwory Ciekawe miejsca

Sosnowica – dworek Kościuszki i park

Dworek, w którym młody Tadeusz Kościuszko uczył córki hetmana, park, który sam przekształcił, i historia miłości, która skończyła się wyjazdem do Ameryki – Sosnowica to romantyczny zakątek Polesia Lubelskiego.

Fot. Ar2rek, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Sosnowica to wieś licząca ok. 650 mieszkańców, siedziba gminy w powiecie parczewskim, położona na Równinie Łęczyńsko-Włodawskiej, nad rzeczką Piwonią, dopływem Tyśmienicy. Przez prawie półtora wieku była miastem, a jej nazwa łączy się z rodem Sosnowskich i z jednym z najbardziej znanych epizodów w życiu Tadeusza Kościuszki.

Historia

Pierwsze wzmianki o Sosnowicy pochodzą z lat 40. XV wieku. Miejscowość należała do rodu Sosnowskich herbu Nałęcz. W 1685 roku król Jan III Sobieski, na prośbę Oktawiana Sosnowskiego, nadał jej prawa miejskie. Sosnowica utraciła je w 1822 roku i od tego czasu pozostaje wsią. W latach 1975–1998 należała do województwa chełmskiego.

Kościuszko w Sosnowicy

W 1775 roku, po powrocie z Francji, do Sosnowicy przybył młody Tadeusz Kościuszko. Został nauczycielem córek hetmana polnego litewskiego Józefa Sylwestra Sosnowskiego – Katarzyny i Ludwiki. Uczył je m.in. rysunku, a przy okazji przekształcił stary park w nowoczesny ogród. Zakochał się w Ludwice, ale hetman nie zgodził się na małżeństwo z ubogim szlachcicem. Próba wspólnej ucieczki się nie powiodła, a Kościuszko wkrótce wyjechał do Ameryki Północnej, gdzie walczył o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

Dworek i park

Najważniejszą pamiątką tamtych czasów jest dworek Kościuszki, wpisany do rejestru zabytków. W Sosnowicy zachował się też zespół pałacowo-parkowy – spacer po parku pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądał ogród zaprojektowany przez przyszłego naczelnika. Dziś w miejscowości ma siedzibę Nadleśnictwo Parczew.

Kościół i cerkiew

W Sosnowicy stoi kościół Trójcy Świętej oraz cerkiew św. Apostołów Piotra i Pawła z cmentarzem prawosławnym. Obie świątynie przypominają, że Polesie Lubelskie było od wieków pograniczem kultur i wyznań.

Okolica

Sosnowica leży na skraju Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego i niedaleko Poleskiego Parku Narodowego z kładkami przez torfowiska. Na zachodzie leży Parczew – miasto sejmów jagiellońskich, a na północnym wschodzie Włodawa nad Bugiem z zespołem synagogalnym.

Plan wizyty

  • Rano dworek Kościuszki i park.
  • Przed południem kościół i cerkiew.
  • Po południu Poleski Park Narodowy albo jeziora Pojezierza.

Ciekawostki

  • Historia miłości Kościuszki i Ludwiki Sosnowskiej stała się tematem wielu opowieści i utworów literackich.
  • Na zdjęciu z początku XX wieku zachowała się chłopska banderia witająca w Sosnowicy biskupa lubelskiego.

Z dziećmi

Opowieść o młodym Kościuszce, który uczył rysunku i projektował park, a potem walczył w Ameryce, zaciekawi dzieci i pozwoli zobaczyć bohatera z innej strony.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy park jest zielony.

Jak dojechać

Sosnowica leży ok. 20 km na południowy wschód od Parczewa i ok. 60 km na północny wschód od Lublina; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy Sosnowicy i nad jeziorami Pojezierza działają agroturystyki i ośrodki – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.

Galeria zdjęć

Sosnowica — Tzw."Dworek Kościuszki", miejsce pobytu naczelnika przed wyjazdem do Ameryki/to tu otrzyma
Sosnowica — Tzw."Dworek Kościuszki", miejsce pobytu naczelnika przed wyjazdem do Ameryki/to tu otrzyma
Fot. Ar2rek, CC BY-SA 3.0 pl
Sosnowica — Sosnowica - park, XVIII w.
Sosnowica — Sosnowica - park, XVIII w.
Fot. Fodzi, CC BY-SA 3.0 pl
Sosnowica — Sosnowica - park, XVIII w.
Sosnowica — Sosnowica - park, XVIII w.
Fot. Fodzi, CC BY-SA 3.0 pl
Sosnowica — Orthodox church of SS. Peter and Paul in Sosnowica
Sosnowica — Orthodox church of SS. Peter and Paul in Sosnowica
Fot. Fallaner, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Polesie Lubelskie – przewodnik
Parki narodowe i przyroda

Polesie Lubelskie – przewodnik

Drewniane kładki nad torfowiskami pełnymi żurawi, kilkadziesiąt jezior wśród lasów i łąk, miasteczko trzech kultur nad Bugiem i sanktuarium na pograni…

2–3 dni
Poleski Park Narodowy – kładki i torfowiska
Parki narodowe i przyroda

Poleski Park Narodowy – kładki i torfowiska

Kraina bagien i torfowisk na Polesiu Lubelskim: drewniane kładki przez mokradła, wieże widokowe i rzadkie gatunki – od żółwia błotnego po żurawie.

1 dzień

Więcej: Pałace i dwory

Więcej →