Jabłonowo Pomorskie – pałac Narzymskich i kolej
Pałac w parku, w którym od lat 30. XX wieku żyją siostry ze zgromadzenia założonego przez błogosławioną, i miasteczko, które wyrosło wokół stacji kolejowej – Jabłonowo Pomorskie to ciekawy przystanek na ziemi chełmińskiej.
Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0
Jabłonowo Pomorskie to miasteczko liczące ok. 3,6 tysiąca mieszkańców, położone w powiecie brodnickim, w północno-wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Historycznie należy do ziemi chełmińskiej, a krajobrazowo – do Pojezierza Brodnickiego. Na skraju miasta płynie rzeka Lutryna. To jedno z miast, które zawdzięczają swój rozwój kolei – krzyżują się tu dwie linie kolejowe.
Historia
Rycerskie dobra Jabłonowo – dziś wieś Jabłonowo-Zamek – wzmiankowano już w 1222 roku. W 1342 roku wielki mistrz krzyżacki Dietrich von Altenburg nadał je Rudigerowi von Lugendorf. Samo miasto wyrosło jednak z wsi Sadlinki, położonej na zachód od dóbr. 20 listopada 1871 roku otwarto tu linię kolejową z Torunia, a wokół stacji zaczęła rozwijać się osada. W 1903 roku Niemcy przemianowali ją na Goßlershausen, a w 1927 roku nadano nazwę Jabłonowo. Prawa miejskie miejscowość otrzymała w 1962 roku.
Pałac Narzymskich
Najcenniejszym zabytkiem jest pałac Narzymskich z lat 1860–1868, otoczony parkiem. Od lat 30. XX wieku mieści się w nim dom macierzysty Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej, założonego przez bł. Marię Karłowską – patronkę miasta. Pałac jest wpisany do rejestru zabytków, a park ze starymi drzewami można oglądać z zewnątrz.
Kościoły
W mieście i sąsiednim Jabłonowie-Zamku stoją dwie zabytkowe świątynie: kościół św. Wojciecha z lat 1860–1864 i neogotycki kościół Chrystusa Króla z lat 1907–1908 – ceglany, ze strzelistą wieżą. Zachowała się też dawna pastorówka, dziś plebania.
Pamiątki kolei
O kolejowym rodowodzie miasta przypominają wieża wodna dla parowozów, ceglany most kolejowy z końca XIX wieku i kamienice z przełomu XIX i XX wieku, budowane dla kolejarzy i kupców. Jabłonowo Pomorskie to wciąż ważny węzeł na trasie z Torunia do Olsztyna i Iławy.
Bitwa pod Brodnicą 1920
W sierpniu 1920 roku, w czasie wojny polsko-bolszewickiej, w okolicy Jabłonowa i Brodnicy toczyły się walki z Armią Czerwoną. Brali w nich udział żołnierze batalionu obrony narodowej „Jabłonowo”. To mało znany epizod wojny, w której ważyły się losy odrodzonej Polski.
Plan wizyty
- Rano pałac Narzymskich i park.
- Przed południem kościoły św. Wojciecha i Chrystusa Króla.
- Po południu Brodnica z wieżą zamku albo jeziora Pojezierza Brodnickiego.
Ciekawostki
- Stara nazwa wsi, z której wyrosło miasto, brzmiała Sadlinki.
- Bł. Maria Karłowska, założycielka sióstr pasterek, zajmowała się pomocą kobietom w trudnej sytuacji życiowej.
Z dziećmi
Obserwowanie pociągów na węźle kolejowym i spacer po parku to krótka atrakcja, którą łatwo połączyć z kąpielą w jeziorach Pojezierza Brodnickiego.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni.
Jak dojechać
Jabłonowo Pomorskie to węzeł kolejowy z połączeniami z Torunia, Iławy i Grudziądza; samochodem dojedziesz drogą wojewódzką nr 543.
W okolicy
- Brodnica – wieża zamku.
- Wąbrzeźno – ruiny zamku biskupów.
- Golub-Dobrzyń – zamek krzyżacki.
- Bachotek – Brodnicki Park Krajobrazowy.
- Pojezierze Brodnickie – przewodnik.
- Ziemia chełmińska – przewodnik.
Gdzie spać
W Jabłonowie i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Brodnicy i nad jeziorami – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.
Galeria zdjęć

Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0

Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026





