Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Janikowo – gotycki kościół i Jezioro Pakoskie

Gotycki kościół z XV wieku, ogromna mozaika w nowym kościele i dom generała, który poprowadził powstanie wielkopolskie – Janikowo to miasteczko przemysłu sodowego z ciekawą historią nad Jeziorem Pakoskim.

Fot. Przemysław Jahr, Poland, Public domain

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Janikowo to miasto liczące ok. 8 tysięcy mieszkańców, położone w powiecie inowrocławskim, na styku Kujaw, Wielkopolski i Pałuk. Od zachodu przylega do niego Jezioro Pakoskie, a od północy opływa je Noteć. Przez dziesięciolecia miasto żyło z przemysłu – cukrowni i zakładów sodowych – ale ma też zabytki, które warto zobaczyć w drodze do Inowrocławia czy Pakości.

Historia

Pierwsza pisemna wzmianka o Janikowie pochodzi z 23 marca 1472 roku. Przez stulecia była to wieś na pograniczu regionów. Przełom przyniósł przemysł: w 1875 roku założono tu cukrownię, a w 1957 roku uruchomiono kombinat sodowy – późniejszą Janikosodę. Rozwój zakładów sprawił, że 18 lipca 1962 roku Janikowo otrzymało prawa miejskie. Cukrownię zamknięto w 2005 roku, a produkcja sody zakończyła się w 2025 roku.

Gotycki kościół św. Jana Chrzciciela

Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki kościół św. Jana Chrzciciela z ok. 1460 roku. Ceglana świątynia przypomina o średniowiecznych dziejach wsi, zanim wyrosło tu przemysłowe miasto. To jeden z cenniejszych gotyckich kościołów w tej części Kujaw.

Mozaika w kościele Najświętszego Serca

Nowszy kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa słynie z ogromnej mozaiki złożonej z ok. 75 tysięcy kolorowych elementów. To dzieło przyciąga uwagę każdego, kto wejdzie do świątyni. W mieście stoi też kościół ewangelicki z 1912 roku i eklektyczny pałac Mittelstaedtów z XIX wieku.

Generał Taczak

Przez wiele lat w Janikowie mieszkał generał Stanisław Taczak – pierwszy dowódca powstania wielkopolskiego z lat 1918–1919. Pamięć o nim i o innych bohaterach walk o niepodległość jest w mieście wciąż żywa. Jedna z parafii nosi imię bł. biskupa Michała Kozala, zamordowanego w Dachau.

Jezioro Pakoskie i Noteć

Jezioro Pakoskie to długie jezioro rynnowe, popularne wśród wędkarzy i żeglarzy. Przy stacji kolejowej rośnie Dąb Jan – pomnik przyrody o obwodzie 424 cm, a nad Notecią stoi most kolejowy z 1872 roku. Kilka kilometrów dalej leży Pakość ze słynną Kalwarią Pakoską – kujawską Jerozolimą.

Pałuki w pobliżu

Janikowo leży na skraju Pałuk – krainy jezior i lasów na północ od Gniezna. Kilkanaście kilometrów dalej leży Barcin nad Notecią, a nieco dalej – Żnin z kolejką wąskotorową i słynna osada w Biskupinie. Wycieczka z Janikowa w stronę Pałuk to dobry pomysł na drugi dzień pobytu na Kujawach.

Plan wizyty

  • Rano gotycki kościół św. Jana Chrzciciela.
  • Przed południem kościół z mozaiką i pałac Mittelstaedtów.
  • Po południu Kalwaria Pakoska albo tężnie w Inowrocławiu.

Ciekawostki

  • Niemiecka nazwa Janikowa brzmiała Amsee.
  • Miasto leży na wysokości zaledwie ok. 88–95 m n.p.m., w dolinie Noteci.

Z dziećmi

Spacer nad jeziorem i wycieczka do tężni w Inowrocławiu to dobry plan na rodzinny dzień na Kujawach.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni.

Jak dojechać

Janikowo leży kilkanaście kilometrów na zachód od Inowrocławia, przy linii kolejowej z Inowrocławia do Poznania.

W okolicy

Gdzie spać

W Janikowie działają pensjonaty, a większy wybór hoteli i sanatoriów jest w Inowrocławiu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Janikowo — The church in Janikowo , Poland.
Janikowo — The church in Janikowo , Poland.
Fot. Przemysław Jahr, Poland, Public domain
Janikowo — A view of Pakoskie Lake from a train passing through the dikes in Janikowo towards Inowroc
Janikowo — A view of Pakoskie Lake from a train passing through the dikes in Janikowo towards Inowroc
Fot. Juras77, CC BY-SA 4.0
Janikowo — Janikowo. Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (1925, 1978 ) )
Janikowo — Janikowo. Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (1925, 1978 ) )
Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Pakość – Kalwaria Pakoska, kujawska Jerozolima
Sanktuaria i klasztory

Pakość – Kalwaria Pakoska, kujawska Jerozolima

Dwadzieścia pięć kaplic rozsianych po mieście nad Notecią, układ wzorowany na Jerozolimie i największa w Polsce cząstka relikwii Krzyża Świętego – Kal…

2–3 godziny
Inowrocław – Solanki i tężnie
Uzdrowiska i odpoczynek

Inowrocław – Solanki i tężnie

Uzdrowisko z parkiem Solanki, tężniami solankowymi, a w mieście romański kościół „Ruina” – przystanek na Szlaku Piastowskim.

pół dnia

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród
Miasta i starówki

Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród

Miasto, które powstało, bo nowa granica przecięła linię kolejową – Zbąszynek wybudowano od podstaw w latach 20. XX wieku jako niemiecką stację granicz…

1–2 godziny
Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik
Miasta i starówki

Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik

Większość polskich miast rosła powoli wokół rynku i zamku. Kilka z nich narysowano jednak na desce kreślarskiej, zanim stanął pierwszy dom – od renesa…

1–7 dni