Janikowo – gotycki kościół i Jezioro Pakoskie
Gotycki kościół z XV wieku, ogromna mozaika w nowym kościele i dom generała, który poprowadził powstanie wielkopolskie – Janikowo to miasteczko przemysłu sodowego z ciekawą historią nad Jeziorem Pakoskim.
Fot. Przemysław Jahr, Poland, Public domain
Janikowo to miasto liczące ok. 8 tysięcy mieszkańców, położone w powiecie inowrocławskim, na styku Kujaw, Wielkopolski i Pałuk. Od zachodu przylega do niego Jezioro Pakoskie, a od północy opływa je Noteć. Przez dziesięciolecia miasto żyło z przemysłu – cukrowni i zakładów sodowych – ale ma też zabytki, które warto zobaczyć w drodze do Inowrocławia czy Pakości.
Historia
Pierwsza pisemna wzmianka o Janikowie pochodzi z 23 marca 1472 roku. Przez stulecia była to wieś na pograniczu regionów. Przełom przyniósł przemysł: w 1875 roku założono tu cukrownię, a w 1957 roku uruchomiono kombinat sodowy – późniejszą Janikosodę. Rozwój zakładów sprawił, że 18 lipca 1962 roku Janikowo otrzymało prawa miejskie. Cukrownię zamknięto w 2005 roku, a produkcja sody zakończyła się w 2025 roku.
Gotycki kościół św. Jana Chrzciciela
Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki kościół św. Jana Chrzciciela z ok. 1460 roku. Ceglana świątynia przypomina o średniowiecznych dziejach wsi, zanim wyrosło tu przemysłowe miasto. To jeden z cenniejszych gotyckich kościołów w tej części Kujaw.
Mozaika w kościele Najświętszego Serca
Nowszy kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa słynie z ogromnej mozaiki złożonej z ok. 75 tysięcy kolorowych elementów. To dzieło przyciąga uwagę każdego, kto wejdzie do świątyni. W mieście stoi też kościół ewangelicki z 1912 roku i eklektyczny pałac Mittelstaedtów z XIX wieku.
Generał Taczak
Przez wiele lat w Janikowie mieszkał generał Stanisław Taczak – pierwszy dowódca powstania wielkopolskiego z lat 1918–1919. Pamięć o nim i o innych bohaterach walk o niepodległość jest w mieście wciąż żywa. Jedna z parafii nosi imię bł. biskupa Michała Kozala, zamordowanego w Dachau.
Jezioro Pakoskie i Noteć
Jezioro Pakoskie to długie jezioro rynnowe, popularne wśród wędkarzy i żeglarzy. Przy stacji kolejowej rośnie Dąb Jan – pomnik przyrody o obwodzie 424 cm, a nad Notecią stoi most kolejowy z 1872 roku. Kilka kilometrów dalej leży Pakość ze słynną Kalwarią Pakoską – kujawską Jerozolimą.
Pałuki w pobliżu
Janikowo leży na skraju Pałuk – krainy jezior i lasów na północ od Gniezna. Kilkanaście kilometrów dalej leży Barcin nad Notecią, a nieco dalej – Żnin z kolejką wąskotorową i słynna osada w Biskupinie. Wycieczka z Janikowa w stronę Pałuk to dobry pomysł na drugi dzień pobytu na Kujawach.
Plan wizyty
- Rano gotycki kościół św. Jana Chrzciciela.
- Przed południem kościół z mozaiką i pałac Mittelstaedtów.
- Po południu Kalwaria Pakoska albo tężnie w Inowrocławiu.
Ciekawostki
- Niemiecka nazwa Janikowa brzmiała Amsee.
- Miasto leży na wysokości zaledwie ok. 88–95 m n.p.m., w dolinie Noteci.
Z dziećmi
Spacer nad jeziorem i wycieczka do tężni w Inowrocławiu to dobry plan na rodzinny dzień na Kujawach.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni.
Jak dojechać
Janikowo leży kilkanaście kilometrów na zachód od Inowrocławia, przy linii kolejowej z Inowrocławia do Poznania.
W okolicy
- Pakość – Kalwaria Pakoska.
- Inowrocław – Solanki i tężnie.
- Kruszwica – Mysia Wieża i Gopło.
- Strzelno – romańskie kolumny.
- Barcin – miasteczko nad Notecią.
- Powstanie wielkopolskie – miejsca pamięci.
Gdzie spać
W Janikowie działają pensjonaty, a większy wybór hoteli i sanatoriów jest w Inowrocławiu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Przemysław Jahr, Poland, Public domain

Fot. Juras77, CC BY-SA 4.0

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026




