Pakość – Kalwaria Pakoska, kujawska Jerozolima

Dwadzieścia pięć kaplic rozsianych po mieście nad Notecią, układ wzorowany na Jerozolimie i największa w Polsce cząstka relikwii Krzyża Świętego – Kalwaria Pakoska to jedno z najstarszych i najciekawszych miejsc pielgrzymkowych Kujaw.

Fot. Wolskaola, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 2–3 godzinytrudność: łatwa

Pakość to niewielkie miasto na Kujawach, nad Notecią, kilkanaście kilometrów od Inowrocławia. Słynie z Kalwarii Pakoskiej, nazywanej „Kujawską Jerozolimą” – zespołu kaplic pasyjnych i klasztoru franciszkanów, który uchodzi za drugi tego typu zespół sakralny na ziemiach polskich, po Kalwarii Zebrzydowskiej. To miejsce pielgrzymek, ale też ciekawy cel dla miłośników historii i architektury.

Początki kalwarii

Drogę Pojmania i Drogę Krzyżową wytyczył w 1628 roku ksiądz Wojciech Kęsicki, opierając się na opisach Jerozolimy holenderskiego autora Adrichomiusa. Ziemię pod kaplice ofiarował ród Działyńskich, a pod koniec 1631 roku opiekę nad kalwarią przejęli franciszkanie reformaci, którzy osiedlili się w klasztorze św. Bonawentury.

Kaplice

Kalwarię tworzy 25 kaplic i dwa kościoły – klasztorny św. Bonawentury oraz kościół Ukrzyżowania. Ich nazwy i rozmieszczenie nawiązują do miejsc świętych Jerozolimy: są tu m.in. Ogród Oliwny, Potok Cedron, Brama Jerozolimska, Wieczernik, kaplice Heroda i Piłata oraz Grób Pański. Ostatnie stacje leżą na wzniesieniu – tak jak Golgota górowała nad Jerozolimą.

Relikwie Krzyża Świętego

W 1671 roku sprowadzono do Pakości relikwie drzewa Krzyża Świętego – to największa cząstka tych relikwii w Polsce. Od tego czasu przyciągały pielgrzymów z całych Kujaw i Wielkopolski.

Losy klasztoru

W 1832 roku władze pruskie skasowały klasztor i franciszkanie musieli opuścić Pakość. Wrócili dopiero ok. 100 lat później. Dziś kalwaria jest Archidiecezjalnym Sanktuarium Męki Pańskiej, a wszystkie kaplice wpisano do rejestru zabytków.

Jak zwiedzać

Kaplice rozsiane są po mieście, więc najlepiej zwiedzać je pieszo, zaczynając od klasztoru św. Bonawentury. Przejście całej trasy z chwilą zadumy przy każdej stacji zajmuje ok. 2 godzin. Najwięcej pielgrzymów przybywa w Wielkim Tygodniu i na uroczystości związane z Krzyżem Świętym we wrześniu.

Plan dnia

Rano klasztor i Droga Pojmania.
W południe Droga Krzyżowa i kościół Ukrzyżowania.
Po południu tężnie w Inowrocławiu albo Mysia Wieża w Kruszwicy.

Ciekawostki

Klasztor w Pakości był dwunastą fundacją reformatów na ziemiach polskich.
Kaplica Ukrzyżowania została konsekrowana w 1691 roku, a kaplica Więzienia – dopiero w 1797 roku.

Z dziećmi

Spacer od kaplicy do kaplicy z opowieścią o Jerozolimie to ciekawa lekcja historii, a wieczorem dzieci ucieszy park zdrojowy z tężniami w pobliskim Inowrocławiu.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; najwięcej dzieje się w Wielkim Tygodniu.

Jak dojechać

Pakość leży ok. 12 km od Inowrocławia i ok. 45 km od Bydgoszczy.

W okolicy

Gdzie spać

W Pakości działają kwatery i agroturystyki, a większy wybór hoteli i sanatoriów jest w Inowrocławiu – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Sanktuaria i klasztory.