Wąbrzeźno – ruiny zamku biskupów i jeziora

Wąbrzeźno leży na Pojezierzu Chełmińskim, nad jeziorami Zamkowym i Frydek, a tuż za miastem jest jeszcze Jezioro Sicieńskie. To miasto z około 12,7 tysiącami mieszkańców, siedziba powiatu. Przez ponad pięć wieków należało do biskupów chełmińskich, którzy zbudowali tu zamek na przesmyku między jeziorami.

Historia

Na przesmyku między jeziorami już od VII wieku istniał słowiański gród. W 1246 roku osada, zapisana jako „Wambrez”, przeszła na własność biskupów chełmińskich. W 1303 roku zaczęto budowę zamku biskupiego, a około 1331 roku Wąbrzeźno otrzymało prawa miejskie. W czasie wojen polsko-krzyżackich miasto kilka razy niszczono, a w 1466 roku wróciło do Korony. W 1655 roku Szwedzi spalili miasto i zamek. Po I rozbiorze dobra biskupie przeszły na własność króla pruskiego. Do Polski Wąbrzeźno wróciło w styczniu 1920 roku.

Ruiny zamku

Z zamku biskupów chełmińskich z pierwszej połowy XIV wieku zachowały się ruiny murów na wzgórzu nad Jeziorem Zamkowym. W 2010 roku przeprowadzono tu badania archeologiczne. Obok leży grodzisko dawnego grodu słowiańskiego.

Kościoły

Gotycki kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza zbudowano w latach 1323–1349. Jest sanktuarium z XVII-wiecznym obrazem Matki Bożej Brzemiennej. W mieście stoi też kościół Matki Bożej Królowej Polski z 1836 roku, pierwotnie ewangelicki.

Ratusz i miasto

Neogotycki ratusz z 1892 roku stoi przy ulicy Wolności. Wokół placu Jana Pawła II zachowały się zabytkowe kamienice. Warto też zobaczyć dawny dworzec kolejowy i dom rodzinny Walthera Nernsta, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie chemii.

Wokół jeziora

Wokół Jeziora Zamkowego prowadzi ścieżka rowerowa i spacerowa. To dobre miejsce na krótką przejażdżkę z widokiem na ruiny i miasto.

Plan dnia

• Rano ruiny zamku i grodzisko.
• W południe kościół Świętych Szymona i Judy oraz ratusz.
• Po południu spacer albo rower wokół Jeziora Zamkowego.

Ciekawostki

• 1 kwietnia 1898 roku uruchomiono tu pierwszą na dzisiejszych ziemiach polskich kolej elektryczną.
• W 1166 roku w okolicy prawdopodobnie zginął książę Henryk Sandomierski, syn Bolesława Krzywoustego.

Z dziećmi

Ruiny zamku nad wodą i ścieżka rowerowa wokół jeziora to dobry plan na rodzinne popołudnie.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy wokół jezior najprzyjemniej się spaceruje i jeździ na rowerze.

Jak dojechać

Wąbrzeźno leży około 30 km od Grudziądza i 21 km od Golubia-Dobrzynia. Z Torunia dojedziesz samochodem w niecałą godzinę.

W okolicy

• Radzyń Chełmiński – ruiny zamku.
• Kowalewo Pomorskie.
• Golub-Dobrzyń – zamek.
• Grudziądz – spichrze.
• Chełmża – jezioro i konkatedra.
• Ziemia Chełmińska – przewodnik.

Gdzie spać

W Wąbrzeźnie działają hotele i pensjonaty, a nad okolicznymi jeziorami – agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026