Gródek nad Supraślem – Chodkiewicze i Basowiszcza
Wzgórze, na którym stał dwór Chodkiewiczów, początki słynnego klasztoru supraskiego i festiwal białoruskiej muzyki rockowej – Gródek to miejsce, w którym splatają się kultury Podlasia.
Fot. Sławomir Milejski, CC BY 3.0
Gródek to wieś licząca ok. 2,6 tysiąca mieszkańców, siedziba gminy w powiecie białostockim, położona nad rzeką Supraśl, dopływem Narwi, na skraju Puszczy Knyszyńskiej. Przez ponad trzy stulecia był miastem, a jego historia łączy się z wielkimi rodami Wielkiego Księstwa Litewskiego. To jedna z miejscowości, w których najmocniej słychać białoruską tradycję Podlasia.
Chodkiewicze i początki Supraśla
Dzieje Gródka związane są z rodem Chodkiewiczów. W XV wieku na wzgórzu wśród łąk stał tu zamek. W 1498 roku Aleksander Chodkiewicz ufundował w Gródku klasztor prawosławny, który kilka lat później przeniesiono do Supraśla – dając początek jednemu z najważniejszych ośrodków prawosławia w Polsce. W XVI wieku Gródek otrzymał prawa miejskie, a Chodkiewiczowie wznieśli tu murowany dwór.
Góra Zamkowa
Na Górze Zamkowej zachowało się zamczysko po murowanym dworze z XVI wieku, zbudowanym przez Aleksandra Chodkiewicza i jego syna Grzegorza. Ze wzgórza rozciąga się widok na dolinę Supraśli. W XVII i XVIII wieku Gródek należał kolejno do Paców, Sapiehów i Radziwiłłów, a pod koniec XVIII wieku był miastem magnackim hrabstwa zabłudowskiego. Prawa miejskie utracił w 1897 roku.
Cerkwie i kościół
W Gródku stoi drewniana cerkiew cmentarna Opieki Matki Bożej z połowy XIX wieku – najstarsza z zachowanych świątyń. Obecna cerkiew Narodzenia NMP powstawała w latach 1946–1970 z inicjatywy ówczesnego proboszcza Bazylego Doroszkiewicza, późniejszego prawosławnego metropolity warszawskiego. Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa zbudowano w latach 1934–1937.
Sztetl i pamięć
Przed wojną ponad połowę mieszkańców Gródka stanowili Żydzi – w miasteczku działało aż siedem synagog. W sierpniu 1941 roku Niemcy utworzyli getto, zlikwidowane 2 listopada 1942 roku; jego mieszkańców wywieziono przez Białystok do Treblinki. Zachował się cmentarz żydowski z XIX wieku.
Basowiszcza
Od 1990 roku na uroczysku Boryk pod Gródkiem odbywa się Basowiszcza – festiwal białoruskiej muzyki rockowej, jedno z najważniejszych wydarzeń kultury białoruskiej w Polsce. Przyjeżdżają na niego zespoły i fani z Polski, Białorusi i innych krajów.
Plan wizyty
- Rano Góra Zamkowa i widok na dolinę Supraśli.
- Przed południem cerkiew cmentarna i cerkiew Narodzenia NMP.
- Po południu spływ Supraślą albo Supraśl z monasterem i Muzeum Ikon.
Ciekawostki
- W spisie z 1921 roku większość mieszkańców Gródka zadeklarowała narodowość żydowską, a kolejną grupę stanowili Białorusini.
- W Gródku urodził się Mikołaj Demidow – białoruski wojskowy i działacz społeczny.
Z dziećmi
Wejście na Górę Zamkową i spływ kajakiem po spokojnej Supraśli to dobra przygoda dla rodzin.
Kiedy przyjechać
Latem, gdy odbywa się festiwal, albo wiosną i jesienią na spacery po Puszczy Knyszyńskiej.
Jak dojechać
Gródek leży ok. 35 km na wschód od Białegostoku; najwygodniej dojechać samochodem.
W okolicy
- Supraśl – monaster i Muzeum Ikon.
- Supraśl – spływ kajakowy.
- Michałowo – dawna osada sukienników.
- Zabłudów – rynek, kościół i cerkiew.
- Puszcza Knyszyńska.
- Cerkwie Podlasia.
Gdzie spać
W Gródku i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Supraślu i Białymstoku – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.
Galeria zdjęć

Fot. Sławomir Milejski, CC BY 3.0

Fot. Krzysztof Kundzicz, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 20.11.2026




