Przejdź do treści
Skanseny i tradycja Ciekawe miejsca

Badacze folkloru – śladami Kolberga i Glogera – przewodnik

Ludzie, którzy jeździli od wsi do wsi, spisując pieśni, obrzędy i przysłowia, zanim zniknęły – przewodnik po miejscach związanych z wielkimi badaczami polskiego folkloru.

Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 1–5 dnitrudność: łatwa

W XIX wieku, gdy Polska nie istniała na mapie, grupa uczonych i pasjonatów postanowiła ocalić to, co stanowiło o tożsamości narodu – kulturę ludową. Jeździli od wsi do wsi, spisywali pieśni, melodie, obrzędy, przysłowia i opisywali stroje. Dzięki ich pracy wiemy dziś, jak żyła dawna polska wieś. Miejsca związane z tymi badaczami to świetny cel podróży dla miłośników tradycji.

Oskar Kolberg – Przysucha

Oskar Kolberg urodził się w 1814 roku w Przysusze na południowym Mazowszu. Z wykształcenia muzyk, przez kilkadziesiąt lat zbierał pieśni, melodie, opisy obrzędów i zwyczajów z całych ziem polskich. Efektem jest monumentalny cykl „Lud” – dziesiątki tomów, które do dziś są skarbnicą wiedzy o kulturze ludowej. W Przysusze działa muzeum jego imienia.

Zygmunt Gloger – Jeżewo pod Tykocinem

Zygmunt Gloger – etnograf, historyk i krajoznawca – mieszkał w Jeżewie niedaleko Tykocina na Podlasiu. Jest autorem „Encyklopedii staropolskiej ilustrowanej” – wielkiego dzieła o dawnych obyczajach, przedmiotach i pojęciach. W 1906 roku współtworzył Polskie Towarzystwo Krajoznawcze i został jego pierwszym prezesem. Wycieczkę śladami Glogera warto połączyć ze zwiedzaniem Tykocina.

Korytnica – dwór Łuniewskich

W Korytnicy na wschodnim Mazowszu, w dworze etnografa i agronoma Tymoteusza Łuniewskiego, bywali Bolesław Prus i Józef Ignacy Kraszewski. W okolicy badania prowadzili Zygmunt Gloger, językoznawca Jan Karłowicz i kompozytor Zygmunt Noskowski, zapisując pieśni i zwyczaje miejscowej ludności.

Muzea i skanseny

Dorobek etnografów żyje w muzeach etnograficznych i skansenach. W Zakopanem działa Muzeum Tatrzańskie, założone pod koniec XIX wieku z inicjatywy miłośników Podhala. W całej Polsce skanseny – od Sierpca po Kolbuszową – pokazują chałupy, stroje i rzemiosła, które opisywali dawni badacze.

Jak zwiedzać

  • Przysuchę łatwo połączyć z wycieczką do Radomia i Szydłowca.
  • Tykocin i Jeżewo leżą blisko Białegostoku – dobrze odwiedzić je w czasie wyjazdu na Podlasie.
  • Korytnicę warto połączyć z Liwem i Węgrowem.

Ciekawostki

  • Kolberg spisał tysiące pieśni i melodii ludowych z całych ziem polskich.
  • Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, współzałożone przez Glogera, było poprzednikiem dzisiejszego PTTK.

Z dziećmi

Wizyta w skansenie i porównanie dawnych strojów i zabawek z dzisiejszymi to świetna lekcja historii dla dzieci.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; latem w skansenach odbywają się festyny i pokazy dawnych rzemiosł.

W okolicy

Gdzie spać

W Radomiu, Białymstoku i Zakopanem działają hotele i pensjonaty, a w okolicach – agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.

Galeria zdjęć

Przysucha — Przysucha , Aleja Jana Pawła II 11 - dwór Dembińskich, obecnie muzeum (zabytek nr 873/A z
Przysucha — Przysucha , Aleja Jana Pawła II 11 - dwór Dembińskich, obecnie muzeum (zabytek nr 873/A z
Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl
Tykocin — Mały Rynek, the Little Square in Tykocin, Poland, on Piłsudskiego Street, in winter 2006.
Tykocin — Mały Rynek, the Little Square in Tykocin, Poland, on Piłsudskiego Street, in winter 2006.
Fot. Krzysztof Popławski, Public domain
Korytnica — Korytnica - zespół dworski, 2 poł. XIX w.: dwór i park (zabytek nr 415 z 22.12.1992)
Korytnica — Korytnica - zespół dworski, 2 poł. XIX w.: dwór i park (zabytek nr 415 z 22.12.1992)
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl
Wielka Krokiew i Muzeum Tatrzańskie — Muzeum Tatrzańskie, Zakopane
Wielka Krokiew i Muzeum Tatrzańskie — Muzeum Tatrzańskie, Zakopane
Fot. Piotrekwas, CC BY-SA 3.0 pl
Sanok — House in Galician market square in Skansen, Sanok
Sanok — House in Galician market square in Skansen, Sanok
Fot. Pudelek (Marcin Szala), CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 400 km

Pokaż wszystkie (400) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Termy Mszczonów
Z dziećmi

Termy Mszczonów

Baseny z wodą geotermalną z głębi ziemi, zjeżdżalnie, strefa saun i Deepspot – jeden z najgłębszych basenów nurkowych na świecie. Wodny dzień pół godz…

1 dzień

Więcej: Skanseny i tradycja

Więcej →
Kamieńczyk – ujście Liwca i tradycja flisacka
Skanseny i tradycja

Kamieńczyk – ujście Liwca i tradycja flisacka

Dawne miasto książąt mazowieckich u ujścia Liwca do Bugu, pomnik flisaka przypominający, że stąd spławiano towary do Gdańska, i kościół wielkiego arch…

1–2 godziny
Flisactwo i spław do Gdańska – przewodnik
Skanseny i tradycja

Flisactwo i spław do Gdańska – przewodnik

Tratwy płynące tygodniami z Podkarpacia do Gdańska, flisackie pieśni i spichlerze pełne zboża – przewodnik po miejscach, w których najlepiej poznać da…

1–7 dni
Kultura białoruska na Podlasiu – przewodnik
Skanseny i tradycja

Kultura białoruska na Podlasiu – przewodnik

Drewniane domy z kolorowymi okiennicami, śpiew cerkiewny, gwara zwana językiem prostym i rockowy festiwal w lesie – przewodnik po miejscach, w których…

2–3 dni