Przejdź do treści
Parki narodowe i przyroda Ciekawe miejsca

Krajobrazy pogórnicze i jeziora po kopalniach – przewodnik

Kolorowe jeziora w dawnych wyrobiskach, plaże w miejscu kopalń piasku i stoki narciarskie na zwałowiskach – przewodnik po krajobrazach, które w Polsce stworzył przemysł.

Fot. Przykuta, CC BY-SA 3.0

czas: 1–7 dnitrudność: łatwa

Górnictwo przez stulecia zmieniało krajobraz Polski. Kopalnie węgla, piasku i rud zostawiały po sobie wyrobiska, hałdy i zwałowiska. Dziś wiele z tych miejsc przeszło rekultywację – zamieniły się w jeziora z plażami, lasy, stoki narciarskie i rezerwaty. Niektóre stały się atrakcjami turystycznymi, które zaskakują nawet doświadczonych podróżników.

Łuk Mużakowa

Na pograniczu polsko-niemieckim, w okolicy Łęknicy, rozciąga się Łuk Mużakowa – podkowiasta morena czołowa, w której przez dziesięciolecia wydobywano węgiel brunatny, glinę i piasek. Po zakończeniu wydobycia wyrobiska wypełniła woda, tworząc dziesiątki jeziorek o niezwykłych barwach – od turkusu po rdzawą czerwień. Obszar jest geoparkiem uznanym przez UNESCO, a w pobliżu leży słynny Park Mużakowski.

Pogorie – Dąbrowa Górnicza

W Dąbrowie Górniczej leżą jeziora Pogoria – zbiorniki powstałe w wyrobiskach po wydobyciu piasku podsadzkowego dla kopalń węgla. Dziś to jedno z najpopularniejszych miejsc wypoczynku na Śląsku i w Zagłębiu – z plażami, przystaniami żeglarskimi i ścieżkami rowerowymi wokół wody.

Jezioro Pławniowickie

Podobną historię ma Jezioro Pławniowickie pod Gliwicami – powstało w wyrobisku po kopalni piasku. Nad jeziorem stoi neorenesansowy pałac Ballestremów z parkiem, a latem plaże przyciągają mieszkańców Górnego Śląska.

Góra Kamieńsk i Bełchatów

W województwie łódzkim, nad odkrywką kopalni Bełchatów, wznosi się Góra Kamieńsk – zwałowisko nadkładu, na którym powstały stok narciarski, trasy rowerowe i farma wiatrowa. Z punktów widokowych widać ogromne wyrobisko i Elektrownię Bełchatów – największą w Europie elektrownię opalaną węglem brunatnym.

Konin i Pustynia Błędowska

Wokół Konina dawne wyrobiska kopalń odkrywkowych zamieniają się w jeziora, a zwałowiska w lasy. Na Jurze leży Pustynia Błędowska – piaski odsłonięte po wycięciu lasów na potrzeby średniowiecznego górnictwa i hutnictwa. To dowód, że człowiek zmieniał krajobraz Polski już setki lat temu.

Jak zwiedzać

  • Łuk Mużakowa najlepiej poznawać rowerem lub pieszo, po oznakowanych ścieżkach geoparku.
  • Na Pogorię i do Pławniowic wybierz się latem – na plaże i żagle.
  • Góra Kamieńsk jest atrakcyjna przez cały rok – zimą na narty, latem na rower.

Ciekawostki

  • Barwa jeziorek w Łuku Mużakowa zależy od składu chemicznego wody i minerałów z dawnych wyrobisk.
  • Rekultywacja dużej kopalni odkrywkowej trwa dziesiątki lat – po kopalni Bełchatów ma powstać ogromne jezioro.

Z dziećmi

Kolorowe jeziorka, plaże na Pogorii i zjazd na sankach z Góry Kamieńsk to atrakcje, które łączą zabawę z lekcją o przyrodzie i przemyśle.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; zimą na Górę Kamieńsk.

W okolicy

Gdzie spać

W Dąbrowie Górniczej, Gliwicach, Bełchatowie i Koninie działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej przyrody: kategoria Parki narodowe i przyroda.

Galeria zdjęć

Park Mużakowski — Park Mużakowski, kwiat różanecznika katawbijskiego
Park Mużakowski — Park Mużakowski, kwiat różanecznika katawbijskiego
Fot. Przykuta, CC BY-SA 3.0
Pogoria — Pogoria III
Pogoria — Pogoria III
Fot. JackMary, CC BY 3.0
Pławniowice — Park in Pławniowice (Poland).
Pławniowice — Park in Pławniowice (Poland).
Fot. Lestat (Jan Mehlich), CC BY-SA 3.0
Góra Kamieńsk — Góra Kamieńsk - nartostrada na zboczu zwałowiska Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów.
Góra Kamieńsk — Góra Kamieńsk - nartostrada na zboczu zwałowiska Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów.
Fot. Adam Chamczyk, CC BY 3.0
Pustynia Błędowska — Błędów Desert in Chechło
Pustynia Błędowska — Błędów Desert in Chechło
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 500 km

Pokaż wszystkie (400) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Sieradz – Stare Miasto i skansen
Skanseny i tradycja

Sieradz – Stare Miasto i skansen

Jedno z najstarszych miast w Polsce nad Wartą: kameralne Stare Miasto, skansen z zagrodami regionu i Góra Zamkowa z widokiem na rzekę.

pół dnia
Ziemia sieradzka – przewodnik
Miasta i starówki

Ziemia sieradzka – przewodnik

Jedno z najstarszych miast Polski nad Wartą, dom urodzenia świętego z Auschwitz, miasto, od którego zaczęła się II wojna światowa, i termy wśród pól –…

2–3 dni

Więcej: Parki narodowe i przyroda

Więcej →
Spływy kajakowe na Mazowszu – przewodnik
Parki narodowe i przyroda

Spływy kajakowe na Mazowszu – przewodnik

Nie trzeba jechać na Mazury, żeby popłynąć kajakiem. W promieniu stu kilkudziesięciu kilometrów od Warszawy płynie kilka rzek idealnych na jednodniowy…

1–3 dni
Pionki – miasto prochowni w Puszczy Kozienickiej
Parki narodowe i przyroda

Pionki – miasto prochowni w Puszczy Kozienickiej

Miasto, które wyrosło w lesie wokół fabryki prochu – Pionki to przykład międzywojennej urbanistyki przemysłowej, z ratuszem, dworcem i kasynem z lat 2…

2–3 godziny