Przejdź do treści
Zamki i twierdze Ciekawe miejsca

Międzyrzecki Rejon Umocniony – podziemia i nietoperze

Największy podziemny system fortyfikacji w Polsce: kilometry tuneli z czasów II wojny, bunkry i jeden z największych w Europie rezerwatów nietoperzy.

Fot. zywy, CC BY-SA 3.0

czas: pół dniatrudność: łatwa

Międzyrzecki Rejon Umocniony (MRU) to system fortyfikacji zbudowany przez Niemców w latach 30. XX wieku na ówczesnej granicy z Polską. Jego najbardziej niezwykłą częścią są podziemia – kilkadziesiąt kilometrów tuneli, którymi miały jeździć kolejki transportujące żołnierzy i amunicję między bunkrami. To jeden z największych tego typu obiektów w Europie.

Podziemna trasa

Najpopularniejsze trasy zwiedzania zaczynają się w Pniewie koło Międzyrzecza. Z przewodnikiem schodzi się do tuneli, przechodzi korytarzami i ogląda dawne pomieszczenia: koszary, magazyny, maszynownie i stanowiska bojowe. Dostępne są trasy krótkie (ok. 2 godzin) i dłuższe, kilkugodzinne. W podziemiach panuje stała temperatura ok. 10°C.

Pętla Boryszyńska

Pętla Boryszyńska to fragment systemu z kilkoma połączonymi bunkrami i tunelem. Na powierzchni widać pancerne kopuły i wejścia do bunkrów, a w okolicy prowadzą szlaki spacerowe.

Rezerwat nietoperzy

Podziemia MRU są jednym z największych w Europie zimowisk nietoperzy. Co roku zimuje tu kilkadziesiąt tysięcy nietoperzy wielu gatunków. Dlatego teren jest objęty rezerwatem przyrody „Nietoperek” i obszarem Natura 2000. W okresie hibernacji (zwykle od jesieni do wiosny) część podziemi jest zamknięta dla zwiedzających, by nie niepokoić zwierząt.

Zwiedzanie

  • Podziemia zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem.
  • Trasy są chłodne i wilgotne – zabierz kurtkę i wygodne buty.
  • W okresie zimowym dostępność tras jest ograniczona – sprawdź przed przyjazdem.

Historia

MRU miał chronić Niemcy przed atakiem ze wschodu, ale nigdy nie został ukończony i w 1945 roku nie odegrał większej roli militarnej. Po wojnie część obiektów zdemontowano, a tunele zostały opuszczone – aż do czasu, gdy odkryli je turyści i nietoperze.

Praktycznie

  • Na zwiedzanie zarezerwuj pół dnia.
  • Dla dzieci i osób z klaustrofobią lepsze będą krótsze trasy.
  • Okolica jest malownicza – w pobliżu leżą jeziora i lasy.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy działają agroturystyki i ośrodki nad jeziorami, a w Łagowie – hotele i pensjonaty. Więcej fortyfikacji: kategoria Zamki i twierdze.

Galeria zdjęć

Międzyrzecki Rejon Umocniony — Międzyrzecki Rejon Umocniony Międzyrzecz, Polska bunkry.pl
Międzyrzecki Rejon Umocniony — Międzyrzecki Rejon Umocniony Międzyrzecz, Polska bunkry.pl
Fot. zywy, CC BY-SA 3.0
Międzyrzecki Rejon Umocniony — Międzyrzecki Rejon Umocniony Międzyrzecz, Polska bunkry.pl
Międzyrzecki Rejon Umocniony — Międzyrzecki Rejon Umocniony Międzyrzecz, Polska bunkry.pl
Fot. zywy, CC BY-SA 3.0
Międzyrzecki Rejon Umocniony — część systemu zapór przeciwpancernych –„zęby smoka” - Międzyrzecki Rejon Umocniony
Międzyrzecki Rejon Umocniony — część systemu zapór przeciwpancernych –„zęby smoka” - Międzyrzecki Rejon Umocniony
Fot. Greg228, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 22.10.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 25 km

Pokaż wszystkie (18) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Łagów – zamek joannitów i jeziora
Zamki i twierdze

Łagów – zamek joannitów i jeziora

„Perła Ziemi Lubuskiej” między dwoma jeziorami: zamek joannitów z wieżą widokową, średniowieczne bramy miejskie i leśne szlaki wokół jezior.

1 dzień
Zielona Góra – winnice i Palmiarnia
Miasta i starówki

Zielona Góra – winnice i Palmiarnia

Winna stolica Polski: winnice na wzgórzach, Palmiarnia z widokiem na miasto, setki figurek Bachusików i jesienne Winobranie.

1 dzień
Wolsztyn – parowozownia i parowozy
Z dziećmi

Wolsztyn – parowozownia i parowozy

Jedna z ostatnich czynnych parowozowni w Europie, kolekcja lokomotyw parowych i coroczna Parada Parowozów – raj dla miłośników kolei i dzieci.

pół dnia

Więcej: Zamki i twierdze

Więcej →
Kórnik – zamek, Biała Dama i arboretum
Zamki i twierdze

Kórnik – zamek, Biała Dama i arboretum

Neogotycki zamek Działyńskich nad jeziorem, z Salą Mauretańską, cenną biblioteką i legendą o Białej Damie, oraz arboretum z tysiącami gatunków drzew.

pół dnia
Rogalin – pałac Raczyńskich i dęby
Zamki i twierdze

Rogalin – pałac Raczyńskich i dęby

Rezydencja Raczyńskich z galerią malarstwa polskiego i jedno z największych skupisk starych dębów w Europie – z najsłynniejszymi dębami Lechem, Czeche…

pół dnia