Święty Krzyż i Łysica – Góry Świętokrzyskie

Najstarsze góry Polski: gołoborza z kamiennych rumowisk, Łysica z widokiem, klasztor na Świętym Krzyżu i Puszcza Jodłowa owiana legendami o czarownicach.

Fot. Lvkephotos, CC BY-SA 4.0

długość: 18,0 kmczas: 5–6 htrudność: łatwa–średnia

Góry Świętokrzyskie to jedne z najstarszych gór w Europie – ich historia sięga setek milionów lat. Dziś są niskie i łagodne, porośnięte lasem jodłowym, ale skrywają wyjątkowe zjawiska przyrodnicze i miejsca o bogatej historii. Najcenniejszy fragment chroni Świętokrzyski Park Narodowy.

Łysica

Łysica (ok. 612 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich. Prowadzi na nią szlak ze Świętej Katarzyny – krótki, ale stromy, przez las jodłowy. Na zboczach widać gołoborza – rumowiska kwarcytowych głazów, które powstały w wyniku wietrzenia skał w epoce lodowcowej.

Święty Krzyż

Drugi ważny szczyt to Łysa Góra (Święty Krzyż), na której stoi klasztor – jedno z najstarszych sanktuariów w Polsce. Według tradycji przechowywane są tu relikwie Drzewa Krzyża Świętego. W klasztorze działa muzeum, a z wieży widokowej rozciąga się panorama okolicy. Obok klasztoru znajduje się największe i najbardziej znane gołoborze z platformą widokową.

Szlak Łysica – Święty Krzyż

Najpiękniejsza trasa w parku prowadzi czerwonym szlakiem (Główny Szlak Świętokrzyski) ze Świętej Katarzyny przez Łysicę do Nowej Słupi i na Święty Krzyż. To ok. 18 km przez Puszczę Jodłową, z widokami na gołoborza. Trasa zajmuje 5–6 godzin i jest średnio wymagająca.

Legendy o czarownicach

Łysa Góra od wieków owiana jest legendami o czarownicach, które miały się tu zlatywać na sabaty. W okolicy Świętej Katarzyny i Nowej Słupi można natrafić na rzeźby czarownic i diabłów, a w Nowej Słupi odbywa się festyn z motywem czarownic.

Nowa Słupia

U podnóża Łysej Góry leży Nowa Słupia – z Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego, przypominającym o tradycji wytopu żelaza z czasów rzymskich. Latem odbywa się tu Dymarki Świętokrzyskie – impreza z pokazami dawnego hutnictwa.

Praktycznie

Wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest płatny.
Szlaki są dobrze oznakowane; gołoborza obserwuje się z wyznaczonych platform – nie wolno po nich chodzić.
Wiosną i jesienią w puszczy bywa wilgotno – przyda się dobre obuwie.