Nowa Marchia – miasteczka za Odrą – przewodnik
Miasteczka otoczone niemal kompletnymi pierścieniami murów, ogromne ceglane kościoły i jeziora między morenowymi wzgórzami – przewodnik po dawnej Nowej Marchii, krainie na wschód od dolnej Odry.
Fot. Kapitel, CC BY-SA 4.0
Nowa Marchia to historyczna kraina na wschód od dolnej Odry, między Wartą, Drawą i Pomorzem. W XIII wieku zajęli ją margrabiowie brandenburscy, którzy lokowali tu dziesiątki miast. W 1402 roku kraina została sprzedana zakonowi krzyżackiemu, a w połowie XV wieku wróciła do Brandenburgii. Po 1945 roku znalazła się w Polsce – dziś to pogranicze województw zachodniopomorskiego i lubuskiego. Wiele tutejszych miasteczek zachowało średniowieczne mury, bramy i ceglane kościoły, a wokół rozciągają się jeziora i morenowe wzgórza.
Nad Odrą – Chojna, Mieszkowice, Moryń
Chojna ma monumentalny gotycki kościół Mariacki i fragmenty murów z bramami. Mieszkowice zachowały półtora kilometra murów z dwudziestoma sześcioma basztami, a Moryń leży nad czystym jeziorem w geoparku polodowcowym. W Trzcińsku-Zdroju mury otaczają miasto położone nad jeziorem.
Myślibórz i Lipiany
Myślibórz to dawne ważne miasto Nowej Marchii, z murami i jeziorem tuż przy starym mieście. Lipiany mają dwie gotyckie bramy i eliptyczną starówkę, a w średniowieczu słynęły z browarów.
Choszczno, Recz, Pełczyce, Kalisz Pomorski
Choszczno ma gotycki kościół Mariacki nad jeziorem Klukom. Recz nad Iną zachował prawie cały pierścień murów z kamienia polnego, Pełczyce leżą między czterema jeziorami, a Kalisz Pomorski – nad Drawicą, na skraju Drawieńskiego Parku Narodowego.
Strzelce Krajeńskie i Gorzów
Na południu krainy leżą Strzelce Krajeńskie z jednym z najlepiej zachowanych pierścieni murów w Polsce i Basztą Czarownic oraz Gorzów Wielkopolski nad Wartą.
Jak zwiedzać
- Chojna, Mieszkowice, Moryń i Cedynia to dobry plan na pierwszy dzień.
- Myślibórz, Lipiany i Pełczyce łatwo połączyć z wypoczynkiem nad jeziorami.
- Recz, Choszczno i Kalisz Pomorski warto zwiedzać razem z Drawieńskim Parkiem Narodowym.
Ciekawostki
- W 1320 roku 22 miasta Nowej Marchii, w tym Mieszkowice, zawarły konfederację w obronie swoich praw.
- Wiele miasteczek regionu zbudowano na planie szachownicy, z prostopadłymi ulicami wokół rynku.
Z dziećmi
Spacery wzdłuż murów, szukanie baszt i kąpiel w jeziorach to dobry plan na rodzinny wyjazd.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; latem na jeziora, wiosną i jesienią na spokojne zwiedzanie.
W okolicy
- Chojna – kościół Mariacki.
- Mieszkowice – mury i baszty.
- Moryń – geopark i jezioro.
- Trzcińsko-Zdrój – mury.
- Myślibórz – mury i jezioro.
- Lipiany – bramy miejskie.
- Choszczno – kościół Mariacki.
- Recz – mury nad Iną.
- Pełczyce – cztery jeziora.
- Kalisz Pomorski – jeziora i pałac.
- Strzelce Krajeńskie – mury.
- Mury obronne w Polsce.
Gdzie spać
W Gorzowie, Myśliborzu i Choszcznie działają hotele, a w miasteczkach i nad jeziorami – pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Kapitel, CC BY-SA 4.0

Fot. Jan M, CC BY-SA 3.0

Fot. Jan M, CC BY-SA 3.0

Fot. Kapitel, CC0

Fot. Kapitel, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 13.11.2026



