Ostrów Lubelski – miasto nad Tyśmienicą i Jezioro Miejskie
Miasteczko na dawnym szlaku królów z Krakowa do Wilna, jezioro w granicach miasta i drewniane domy w centrum – Ostrów Lubelski to spokojna brama na Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie.
Fot. Piotr Matyga, CC BY-SA 4.0
Ostrów Lubelski to jedno z najmniejszych i najmniej gęsto zaludnionych miast w Polsce – liczy ok. 2 tysięcy mieszkańców. Leży w powiecie lubartowskim, nad rzeką Tyśmienicą, na terenie Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, ok. 41 km na północny wschód od Lublina. Nazwa pochodzi od staropolskiego słowa „ostrów”, oznaczającego wyspę – osada powstała na suchym miejscu wśród bagien i lasów.
Historia
W średniowieczu przez te okolice prowadził Szlak Jagielloński – droga, którą król Władysław Jagiełło i jego następcy podróżowali z Krakowa na Litwę. Biskup Zbigniew Oleśnicki opisywał te tereny jako bagniste, zalesione i niezamieszkane. Wieś Ostrów wzmiankowano w 1441 roku, a rok później powstała tu parafia. Do 1531 roku należała do Zaklików, a w 1547 roku przeszła w ręce króla. 25 stycznia 1548 roku Zygmunt Stary nadał Ostrowowi prawa miejskie – miasto królewskie podlegało staroście parczewskiemu.
Rzemiosło i pożary
Pod koniec XVII wieku Ostrów liczył ponad 2 tysiące mieszkańców, a rozwijało się tu browarnictwo, kuśnierstwo, krawiectwo, szewstwo i piekarstwo. Miasto wielokrotnie niszczyły pożary – w 1657 roku spłonęło niemal całkowicie, a w 1915 roku, podczas odwrotu armii rosyjskiej, ogień strawił ponad 500 z ok. 820 domów. W XIX wieku władze carskie odebrały Ostrowowi prawa miejskie – miasto odzyskało je 4 lutego 1919 roku, na wniosek samych mieszkańców.
Jezioro Miejskie
W granicach miasta, ok. 1 km od centrum, leży Jezioro Miejskie o powierzchni ok. 49,5 ha. To płytki zbiornik – jego głębokość nie przekracza ok. 2 metrów – dzięki czemu woda szybko się nagrzewa. Latem nad jeziorem odpoczywają mieszkańcy i turyści, a okolice są dobrym miejscem na spacer i obserwację ptaków wodnych.
Kościół i drewniane domy
Parafialny kościół Niepokalanego Poczęcia NMP pochodzi z 1755 roku. Przy nim i na ulicach miasta stoją kapliczki – m.in. późnobarokowa kapliczka słupowa z XVIII wieku. W centrum zachowały się drewniane domy z początku XX wieku, które przypominają, jak wyglądały dawne miasteczka Lubelszczyzny.
Wojna i pamięć
Przed wojną znaczną część mieszkańców stanowili Żydzi – wszyscy zginęli w czasie Zagłady. Zachował się cmentarz żydowski. W latach okupacji Ostrów był ważnym ośrodkiem partyzanckim – oddziały kilkakrotnie zajmowały miasto, a w październiku 1943 roku Niemcy w odwecie rozstrzelali przed ratuszem dziewięciu mieszkańców. Okupacja zakończyła się w lipcu 1944 roku.
Plan wizyty
- Rano kościół, kapliczki i drewniane domy w centrum.
- W południe spacer nad Jeziorem Miejskim.
- Po południu Parczew albo jeziora Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego.
Ciekawostki
- Ostrów leży przy drogach wojewódzkich nr 813 i 821 – tą drugą łatwo dojechać nad jeziora i do Włodawy.
- Do najbliższej stacji kolejowej w Tarle jest ok. 13 km.
Z dziećmi
Kąpiel w płytkim, ciepłym Jeziorze Miejskim i opowieść o królach, którzy jeździli tędy na Litwę, to dobry pomysł na letnie popołudnie.
Kiedy przyjechać
Od maja do września, gdy można korzystać z jeziora.
Jak dojechać
Ostrów Lubelski leży ok. 41 km od Lublina i 25 km od Lubartowa; najwygodniej dojechać samochodem lub autobusem z Lublina.
W okolicy
- Parczew – miasto sejmów jagiellońskich.
- Lubartów – pałac Sanguszków.
- Łęczna – wielka synagoga.
- Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie.
- Poleski Park Narodowy.
- Szlak Jagielloński.
Gdzie spać
W Ostrowie Lubelskim i nad jeziorami Pojezierza działają agroturystyki i ośrodki wypoczynkowe – zobacz noclegi. Więcej jezior: kategoria Jeziora i rejsy.
Galeria zdjęć

Fot. Piotr Matyga, CC BY-SA 4.0

Fot. Grażyna Adamczyk, CC BY-SA 4.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 20.11.2026





