Obrzycko – miasteczko Raczyńskich nad Wartą
Hiszpański obraz w wiejskim kościele, portugalskie okno w ratuszu i pałac Raczyńskich nad Wartą – Obrzycko to niewielkie miasteczko, które kryje zaskakujące skarby sprowadzone przez kolekcjonera i dyplomatę.
Fot. A&P BS, CC BY-SA 3.0
Obrzycko to jedno z najmniejszych miast Wielkopolski – liczy ok. 2,4 tysiąca mieszkańców. Leży w powiecie szamotulskim, przy ujściu rzeki Samy do Warty, kilkadziesiąt kilometrów na północny zachód od Poznania. Miasteczko jest spokojne i zielone, a jego zabytki zawdzięczają wiele hrabiemu Atanazemu Raczyńskiemu – kolekcjonerowi sztuki i dyplomacie, który sprowadzał tu dzieła z dalekich podróży.
Historia
Pierwsza wzmianka o Obrzycku, jako „Oberiz”, pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1238 roku. Miasto miało prawa miejskie w latach 1458–1580, następnie od 1638 roku – gdy z pomocą Krzysztofa Radziwiłła uzyskano przywilej króla Władysława IV – do 1934 roku, a ponownie od 1990 roku. Właścicielami byli m.in. Obrzyccy, Jezierscy i Tomiccy – w 1475 roku Mikołaj Tomicki kupił miasto za 1400 grzywien. W 1793 roku Obrzycko znalazło się w zaborze pruskim, a w 1909 roku połączono je koleją z Wronkami i Obornikami.
Kościół i hiszpański obraz
Najcenniejszym zabytkiem jest późnobarokowy kościół św. Piotra i Pawła. Budowę rozpoczął w 1714 roku Władysław Radomicki według projektu Pompea Ferrariego, a ukończono ją w 1758 roku – w 1906 roku świątynię rozbudowano według projektu Rogera Sławskiego. We wnętrzu wisi „Ostatnia Wieczerza” hiszpańskiego malarza Eugenia Cajésa z 1609 roku, którą Atanazy Raczyński kupił w Hiszpanii w 1858 roku.
Ratusz z portugalskim oknem
Ratusz z połowy XVIII wieku w XIX wieku służył jako spichlerz. Jego największą osobliwością jest renesansowe obramienie okna z 1527 roku, przywiezione z Portugalii w 1843 roku przez Atanazego Raczyńskiego – posła pruskiego w Lizbonie. To niezwykła pamiątka portugalskich fascynacji kolekcjonera.
Pałac Raczyńskich
Po drugiej stronie Warty, w Obrzycku-Zamku, stoi pałac zbudowany ok. 1856 roku dla rodziny Raczyńskich, otoczony parkiem krajobrazowym z pierwszej połowy XIX wieku. W pobliżu kościoła zachowało się też stożkowe średniowieczne grodzisko o obwodzie ok. 150 metrów. W mieście stoją ponadto neobarokowy dawny zbór ewangelicki z 1911 roku, dawna synagoga i zabytkowy dworzec kolejowy.
Nad Wartą
Obrzycko leży na trasie Wielkiej Pętli Wielkopolski – szlaku wodnego, którym można opłynąć region Wartą, Notecią i kanałami. Przez miasto prowadzą też szlaki piesze i rowerowe, a okoliczne lasy zachęcają do wycieczek. W 2018 roku odsłonięto tu tablicę poświęconą artyście Marianowi Schwartzowi.
Plan wizyty
- Rano kościół z obrazem Cajésa i grodzisko.
- Przed południem ratusz z portugalskim oknem.
- Po południu pałac w Obrzycku-Zamku i spacer nad Wartą.
Ciekawostki
- Atanazy Raczyński zgromadził słynną kolekcję malarstwa, która dziś znajduje się w Muzeum Narodowym w Poznaniu.
- W 1934 roku Obrzycko straciło prawa miejskie i odzyskało je dopiero w 1990 roku.
Z dziećmi
Wejście na grodzisko i spacer nad Wartą to krótka wycieczka. Dalej warto pojechać do Sierakowa ze stadem ogierów albo do Wronek.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, łącząc Obrzycko z rejsem lub spływem po Warcie.
Jak dojechać
Obrzycko leży między Wronkami a Obornikami, ok. 50 km od Poznania. Najwygodniej przyjechać samochodem.
W okolicy
- Wronki nad Wartą.
- Oborniki – u ujścia Wełny do Warty.
- Szamotuły – zamek Górków.
- Sieraków – zamek Opalińskich.
- Rogalin – pałac Raczyńskich i dęby.
- Wielka Pętla Wielkopolski – Warta i Noteć.
- Miasta nad Wartą – przewodnik.
Gdzie spać
W Obrzycku i okolicy działają agroturystyki, a hotele znajdziesz we Wronkach, Szamotułach i Poznaniu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. A&P BS, CC BY-SA 3.0

Fot. BarsolisK, CC BY-SA 4.0

Fot. aha, CC BY-SA 3.0

Fot. Aha, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 19.11.2026





