Pogranicze Warmii i Mazur – miasteczka przy granicy – przewodnik

Wzdłuż północnej granicy województwa warmińsko-mazurskiego, za którą leży obwód królewiecki, ciągnie się pas spokojnych miasteczek i wsi. Przed 1945 rokiem był to środek Prus Wschodnich, a nowa granica przecięła drogi, linie kolejowe i rzeki. Po wojnie przybyli tu przesiedleńcy z Kresów i z centralnej Polski, a także Ukraińcy wysiedleni w ramach akcji „Wisła”. Dziś to jeden z najmniej zatłoczonych regionów kraju, z gotyckimi kościołami, wielokulturową historią i przyrodą.

Zachód – Braniewo i Pieniężno

Braniewo nad Pasłęką to najstarsze miasto Warmii i pierwsza siedziba biskupów warmińskich, z odbudowaną bazyliką św. Katarzyny. W Pieniężnie działa muzeum misyjne, a obok płynie dolina Wałszy.

Górowo Iławeckie

Górowo Iławeckie leży około 10 km od granicy, na siedmiu pagórkach. Jego najcenniejszym zabytkiem jest gotycka świątynia, dziś cerkiew greckokatolicka z ikonostasem Jerzego Nowosielskiego. Latem odbywa się tu festiwal kultury ukraińskiej.

Bartoszyce i Sępopol nad Łyną

Bartoszyce zachowały gotycką Bramę Lidzbarską i dwie baby pruskie. Okoliczne wsie słyną z bocianich gniazd. Kilkanaście kilometrów dalej na wschód leży Sępopol z gotyckim kościołem św. Michała Archanioła i wieżą ciśnień. Łyną można spływać kajakiem aż w okolice granicy.

Wschód – Węgorzewo i Gołdap

Węgorzewo nad Mamrami zamyka od północy szlak Wielkich Jezior Mazurskich. Gołdap to uzdrowisko z tężnią, a za miastem rozciąga się Puszcza Romincka z wiaduktami w Stańczykach.

Jak zwiedzać

• Braniewo, Pieniężno i Górowo Iławeckie to dobry plan na pierwszy dzień.
• Bartoszyce i Sępopol łatwo połączyć ze spływem Łyną.
• Węgorzewo i Gołdap najlepiej zwiedzać przy okazji wypoczynku na Mazurach.

Ciekawostki

• Przy granicy działa przejście drogowe w Bezledach koło Bartoszyc.
• Wiele dróg i linii kolejowych z czasów Prus Wschodnich kończy się dziś przy granicy.

Z dziećmi

Bociany w okolicach Bartoszyc, kajaki na Łynie i wiadukty w Stańczykach to dobre pomysły na rodzinną wyprawę.

Kiedy przyjechać

Od kwietnia do sierpnia, gdy bociany siedzą w gniazdach, a rzeki zachęcają do spływów. Jesienią Puszcza Romincka mieni się kolorami.

W okolicy

• Braniewo – bazylika.
• Pieniężno – muzeum misyjne.
• Górowo Iławeckie.
• Bartoszyce – Brama Lidzbarska.
• Sępopol nad Łyną.
• Węgorzewo i Mamerki.
• Gołdap – uzdrowisko.
• Łyna – spływ kajakowy.
• Śladami Prusów.
• Polska wielokulturowa – pogranicza.

Gdzie spać

W Bartoszycach, Braniewie i Gołdapi działają hotele, a na pograniczu – agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026