Miasteczka z odzyskanymi prawami – Lubelszczyzna i Małopolska – przewodnik

Miasto założone przez Potockiego, które czekało na powrót praw 150 lat, kolebka konfederacji z czasów potopu i rynek o powierzchni czterech hektarów – przewodnik po miasteczkach, które odzyskały prawa miejskie.

Fot. Ciacho5, CC BY-SA 4.0

czas: 2–5 dnitrudność: łatwa

Po upadku powstania styczniowego władze carskie w latach 1869–1870 odebrały prawa miejskie dziesiątkom miasteczek Królestwa Polskiego. Inne straciły je w XX wieku, gdy zmieniano podział administracyjny. Wiele z nich po latach znów stało się miastami – i choć są małe, zachowały zabytkowe rynki, kościoły i bogatą historię.

Bełżyce – 1958

Bełżyce pod Lublinem utraciły prawa miejskie po powstaniu styczniowym, a odzyskały je w 1958 roku. Stoi tu późnorenesansowy kościół św. Pawła, a w XVI i XVII wieku działało gimnazjum kalwińskie.

Tarnogród – 1987

Tarnogród stracił prawa miejskie w 1870 roku i odzyskał je w 1987 roku – po 117 latach. Ma jeden z największych rynków w Polsce, barokowy kościół z obrazami Tintoretta i Sejmik Teatrów Wsi Polskiej.

Tyszowce – 2000

Tyszowce, gdzie w 1655 roku zawiązano konfederację przeciw Szwedom, utraciły prawa miejskie w 1869 roku, a ponownie są miastem od 1 stycznia 2000 roku. Słyną z szewskiej tradycji i wielkich świec wotywnych.

Zakliczyn – 2006

Zakliczyn nad Dunajcem, któremu prawa miejskie nadał Zygmunt August w 1557 roku, utracił status miasta w 1934 roku, a odzyskał go 1 stycznia 2006 roku. Ma kameralny rynek z ratuszem i klasztor reformatów na wzgórzu.

Józefów nad Wisłą – 2018

Józefów nad Wisłą, założony w 1687 roku przez Andrzeja Potockiego, stracił prawa miejskie w 1870 roku i odzyskał je 1 stycznia 2018 roku – po blisko 150 latach. Stoi tu barokowy kościół Bożego Ciała i klasztor bernardynów.

Jak zwiedzać

Józefów łatwo połączyć z Kazimierzem Dolnym i Opolem Lubelskim, a Bełżyce – z Lublinem.
Tyszowce i Tarnogród leżą na trasie po Roztoczu i okolicach Zamościa.
Zakliczyn to dobry przystanek w dolinie Dunajca, między Tarnowem a Nowym Sączem.

Ciekawostki

Józefów nad Wisłą odzyskał prawa miejskie po blisko 150 latach – to jeden z najdłuższych takich okresów w Polsce.
W Józefowie do dziś odbywają się czwartkowe targi, których tradycja sięga czasów Jana III Sobieskiego.

Z dziećmi

Czwartkowy targ w Józefowie, wielkie świece w Tyszowcach i ogromny rynek w Tarnogrodzie to atrakcje, które zaciekawią dzieci.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; w Tarnogrodzie warto trafić na Sejmik Teatrów Wsi, a w Józefowie – na czwartkowy targ.

W okolicy

Gdzie spać

W Lublinie, Zamościu, Kazimierzu Dolnym i Tarnowie działają hotele, a w okolicach miasteczek agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.