Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Łobżenica – miasteczko Krajny i kolejka wąskotorowa

Gotycki kościół, młyn ze spichlerzami, wieża ciśnień i sezonowa kolejka wąskotorowa – Łobżenica to małe miasteczko Krajny z ciekawą historią kupców, mennicy i protestanckich właścicieli.

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Łobżenica to jedno z najmniejszych miast Wielkopolski – liczy niespełna 3 tysiące mieszkańców. Leży w powiecie pilskim, w Krajnie, na Pojezierzu Krajeńskim, nad rzeką Łobżonką, prawym dopływem Noteci, ok. 24 km na południowy zachód od Złotowa. Kameralne miasteczko ma średniowieczny układ ulic i zaskakująco bogatą historię.

Historia

Łobżenicę lokowano w 1314 roku na ostrowiu, w miejscu wcześniejszego grodziska, a w 1356 roku król Kazimierz Wielki nadał jej prawo magdeburskie. W 1431 roku miasto zniszczyli Krzyżacy. Od XVI wieku rozwijał się tu handel – już w 1507 roku wspominano osiedle żydowskie, a w 1607 roku przybyli kupcy szkoccy. W latach 1612–1630 działała tu prywatna mennica, w której bito m.in. denary i trzeciaki. Od połowy XVII wieku miastem władali Grudzińscy, zwolennicy reformacji, dzięki którym Łobżenica stała się silnym ośrodkiem protestanckim.

Kościoły

Najstarszym zabytkiem jest kościół Świętej Trójcy z przełomu XV i XVI wieku. W mieście stoi też dawny kościół ewangelicki św. Szczepana z lat 1910–1911, dziś katolicki – pamiątka czasów, gdy ewangelicy stanowili niemal połowę mieszkańców. W 1881 roku miasto liczyło ok. 2,6 tysiąca osób: ewangelików, katolików i Żydów.

Młyn i spichlerze

Nad rzeką zachował się młyn z drewnianymi spichlerzami o konstrukcji szkieletowej z przełomu XVIII i XIX wieku – przykład dawnego budownictwa gospodarczego Krajny. W mieście stoi też wieża ciśnień, a w izbie muzealnej zgromadzono m.in. znaleziska archeologiczne z okolicy. Warto przejść się też ulicami z domami i zajazdem z XVIII i XIX wieku.

Kolejka wąskotorowa

Atrakcją Łobżenicy jest kolejka wąskotorowa dawnej Bydgosko-Wyrzyskiej Kolei Dojazdowej, której historia sięga 1895 roku. Pociągi kursują sezonowo – przejazd przez pola i lasy Krajny to świetna przygoda, zwłaszcza dla dzieci. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny rozkład.

Pamięć

Jesienią 1939 roku członkowie Selbstschutzu rozstrzelali w okolicy ok. 200 mieszkańców miasta i okolic. Ofiary upamiętniają tablice i miejsca pamięci, a historia ta przypomina o tragicznych losach Krajny w czasie II wojny światowej.

Plan wizyty

  • Rano kościół Świętej Trójcy i spacer po starym układzie ulic.
  • W południe młyn, spichlerze i izba muzealna.
  • Po południu przejazd kolejką wąskotorową albo wyjazd nad jeziora Krajny.

Ciekawostki

  • Mennica w Łobżenicy była jedną z prywatnych mennic działających w Rzeczypospolitej na początku XVII wieku.
  • Brak połączenia z główną linią kolejową w XIX wieku zahamował rozwój miasta – dzięki temu zachowało ono kameralny charakter.

Z dziećmi

Przejazd kolejką wąskotorową, wieża ciśnień i spacer nad Łobżonką to proste atrakcje, które dzieci lubią najbardziej.

Kiedy przyjechać

W sezonie letnim, gdy kursuje kolejka; spokojne spacery po miasteczku są przyjemne przez cały rok.

W okolicy

Gdzie spać

W Łobżenicy i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór hoteli jest w Pile i Złotowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Łobżenica — Widok z wieży wodnej w Łobżenicy, która jest punktem widokowym.
Łobżenica — Widok z wieży wodnej w Łobżenicy, która jest punktem widokowym.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Łobżenica — zdjęcie 2
Łobżenica — zdjęcie 2
Fot. Bogusław Linette, CC BY-SA 3.0 pl
Łobżenica — zdjęcie 3
Łobżenica — zdjęcie 3
Fot. Bogusław Linette, CC BY-SA 3.0 pl
Łobżenica — Fragment centrum Łobżenicy w 1992r.
Łobżenica — Fragment centrum Łobżenicy w 1992r.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 18.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Krajna – przewodnik
Jeziora i rejsy

Krajna – przewodnik

Jeziora w lasach i w samych miasteczkach, opowieść o Polakach, którzy pod znakiem Rodła trwali przy polskości po niemieckiej stronie granicy, dolina N…

2 dni
Wyrzysk – miasteczko Krajny nad Łobżonką
Miasta i starówki

Wyrzysk – miasteczko Krajny nad Łobżonką

Głęboka dolina Łobżonki, średniowieczne grodzisko Czubatka, młyn z muru pruskiego i zaskakująca historia konstruktora rakiet, który się tu urodził – W…

1–2 godziny
Złotów – jeziora Krajny
Jeziora i rejsy

Złotów – jeziora Krajny

Miasto otoczone jeziorami, z plażami, promenadami i muzeum regionalnym – stolica Krajny na pograniczu Wielkopolski i Pomorza.

3 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Kcynia – miasteczko na wzgórzu i Bogurodzica
Miasta i starówki

Kcynia – miasteczko na wzgórzu i Bogurodzica

Miasteczko na wysokim morenowym wzgórzu, z prawami miejskimi z 1262 roku, barokowym kościołem karmelitów i historią sięgającą konfederacji barskiej – …

1–2 godziny
PRL – śladami epoki – przewodnik
Miasta i starówki

PRL – śladami epoki – przewodnik

Socrealistyczne place, neony, pomniki propagandy i miejsca, w których narodziła się Solidarność – przewodnik po śladach PRL, od Nowej Huty i Pałacu Ku…

2–5 dni