Łobżenica – miasteczko Krajny i kolejka wąskotorowa
Gotycki kościół, młyn ze spichlerzami, wieża ciśnień i sezonowa kolejka wąskotorowa – Łobżenica to małe miasteczko Krajny z ciekawą historią kupców, mennicy i protestanckich właścicieli.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Łobżenica to jedno z najmniejszych miast Wielkopolski – liczy niespełna 3 tysiące mieszkańców. Leży w powiecie pilskim, w Krajnie, na Pojezierzu Krajeńskim, nad rzeką Łobżonką, prawym dopływem Noteci, ok. 24 km na południowy zachód od Złotowa. Kameralne miasteczko ma średniowieczny układ ulic i zaskakująco bogatą historię.
Historia
Łobżenicę lokowano w 1314 roku na ostrowiu, w miejscu wcześniejszego grodziska, a w 1356 roku król Kazimierz Wielki nadał jej prawo magdeburskie. W 1431 roku miasto zniszczyli Krzyżacy. Od XVI wieku rozwijał się tu handel – już w 1507 roku wspominano osiedle żydowskie, a w 1607 roku przybyli kupcy szkoccy. W latach 1612–1630 działała tu prywatna mennica, w której bito m.in. denary i trzeciaki. Od połowy XVII wieku miastem władali Grudzińscy, zwolennicy reformacji, dzięki którym Łobżenica stała się silnym ośrodkiem protestanckim.
Kościoły
Najstarszym zabytkiem jest kościół Świętej Trójcy z przełomu XV i XVI wieku. W mieście stoi też dawny kościół ewangelicki św. Szczepana z lat 1910–1911, dziś katolicki – pamiątka czasów, gdy ewangelicy stanowili niemal połowę mieszkańców. W 1881 roku miasto liczyło ok. 2,6 tysiąca osób: ewangelików, katolików i Żydów.
Młyn i spichlerze
Nad rzeką zachował się młyn z drewnianymi spichlerzami o konstrukcji szkieletowej z przełomu XVIII i XIX wieku – przykład dawnego budownictwa gospodarczego Krajny. W mieście stoi też wieża ciśnień, a w izbie muzealnej zgromadzono m.in. znaleziska archeologiczne z okolicy. Warto przejść się też ulicami z domami i zajazdem z XVIII i XIX wieku.
Kolejka wąskotorowa
Atrakcją Łobżenicy jest kolejka wąskotorowa dawnej Bydgosko-Wyrzyskiej Kolei Dojazdowej, której historia sięga 1895 roku. Pociągi kursują sezonowo – przejazd przez pola i lasy Krajny to świetna przygoda, zwłaszcza dla dzieci. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny rozkład.
Pamięć
Jesienią 1939 roku członkowie Selbstschutzu rozstrzelali w okolicy ok. 200 mieszkańców miasta i okolic. Ofiary upamiętniają tablice i miejsca pamięci, a historia ta przypomina o tragicznych losach Krajny w czasie II wojny światowej.
Plan wizyty
- Rano kościół Świętej Trójcy i spacer po starym układzie ulic.
- W południe młyn, spichlerze i izba muzealna.
- Po południu przejazd kolejką wąskotorową albo wyjazd nad jeziora Krajny.
Ciekawostki
- Mennica w Łobżenicy była jedną z prywatnych mennic działających w Rzeczypospolitej na początku XVII wieku.
- Brak połączenia z główną linią kolejową w XIX wieku zahamował rozwój miasta – dzięki temu zachowało ono kameralny charakter.
Z dziećmi
Przejazd kolejką wąskotorową, wieża ciśnień i spacer nad Łobżonką to proste atrakcje, które dzieci lubią najbardziej.
Kiedy przyjechać
W sezonie letnim, gdy kursuje kolejka; spokojne spacery po miasteczku są przyjemne przez cały rok.
W okolicy
- Złotów – jeziora Krajny.
- Krajna – przewodnik.
- Piła – miasto Staszica nad Gwdą.
- Więcbork – jezioro i Krajeński Park Krajobrazowy.
- Nakło nad Notecią – spichlerze i przystań.
- Koleje wąskotorowe w Polsce.
- Wyrzysk.
Gdzie spać
W Łobżenicy i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór hoteli jest w Pile i Złotowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Bogusław Linette, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Bogusław Linette, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 18.11.2026




