Dąbrowa Białostocka – wiatrak holender i Biebrza
Kamienny wiatrak górujący nad miasteczkiem, kościół z wiekowym dębem i bliskość biebrzańskich bagien – Dąbrowa Białostocka to spokojna baza na wycieczki po północnym Podlasiu.
Fot. Krzysztof Kundzicz, CC BY-SA 3.0
Dąbrowa Białostocka to miasteczko liczące ok. 5 tysięcy mieszkańców, położone w powiecie sokólskim, nad rzeczką Kropiwną – dopływem Biebrzy. Leży wśród morenowych wzgórz, w otulinie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Mieszkańcy okolicy nazywają je po swojemu Dubrową – tak jak przed wiekami.
Historia
Najstarsza wzmianka o tych ziemiach pochodzi z pierwszej połowy XVI wieku, gdy król Zygmunt I potwierdził nadanie „ziemi Dubrowy” bojarowi Kuźmie Horczakowiczowi. W 1558 roku dobra wróciły do króla. W 1712 roku Dąbrowa otrzymała prawa miejskie; pod koniec XVIII wieku leżała na Grodzieńszczyźnie, w województwie trockim Wielkiego Księstwa Litewskiego. Miasto kilkakrotnie traciło i odzyskiwało prawa – w 1892, 1919, 1944 i wreszcie w 1965 roku. Do 1961 roku nosiło nazwę Dąbrowa Grodzieńska.
Wiatrak holender
Najbardziej charakterystycznym zabytkiem jest wiatrak holender z 1924 roku – murowano-kamienna budowla z obracaną kopułą. W przeciwieństwie do drewnianych wiatraków koźlaków, w holendrze obracała się tylko głowica ze skrzydłami, a korpus pozostawał nieruchomy. Takie wiatraki są dziś rzadkością na Podlasiu.
Kościół, cerkiew i kaplica
Zespół kościoła św. Stanisława wpisano do rejestru zabytków w 2015 roku. Przy kościele rośnie dąb – pomnik przyrody, który dobrze pasuje do nazwy miasta. Prawosławni mieszkańcy modlą się w cerkwi św. Jana Teologa, a na cmentarzu katolickim stoi kaplica św. Michała z 1826 roku. Ochroną objęto też układ przestrzenny z XVI–XVIII wieku.
Biebrza za miedzą
Dąbrowa leży kilka kilometrów od doliny Biebrzy. W okolicy zaczynają się szlaki prowadzące przez bagna, łąki i lasy parku narodowego. Niedaleko leży Lipsk nad Biebrzą, słynący z pisanek i tkanin, a na północy – Kanał Augustowski z zabytkowymi śluzami.
Pogranicze kultur
Dąbrowa leży na Sokólszczyźnie – ziemi, na której od wieków mieszkali obok siebie katolicy i prawosławni, Polacy, Białorusini, Żydzi i Tatarzy. Śladem tej różnorodności są kościół i cerkiew w centrum miasta, a także pamięć o dawnej społeczności żydowskiej, która przed wojną miała tu synagogę i cmentarz. Spacer po miasteczku to dobra okazja, by poznać wielokulturowe Podlasie.
Plan wizyty
- Rano wiatrak holender i rynek.
- Przed południem kościół z dębem i cerkiew.
- Po południu Lipsk albo wycieczka nad Biebrzę.
Ciekawostki
- Potoczna nazwa „Dubrowa” wywodzi się z języka prostego, którym mówiono na Sokólszczyźnie.
- Wśród miast partnerskich Dąbrowy są Skarszewy na Kociewiu, litewska Kalwaria i białoruskie Mołodeczno.
Z dziećmi
Wiatrak, który wygląda jak z bajki, i wycieczka nad bagna w poszukiwaniu łosi to dobry plan na rodzinny dzień.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; wiosną nad Biebrzą trwają przeloty ptaków.
Jak dojechać
Dąbrowa Białostocka leży przy drogach wojewódzkich nr 670 i 673 oraz przy linii kolejowej z Białegostoku w stronę Suwałk.
W okolicy
- Lipsk nad Biebrzą – pisanki i tkaniny.
- Biebrzański Park Narodowy.
- Kanał Augustowski.
- Sokółka – miasto trzech kultur.
- Korycin – ser i truskawki.
- Ziemia sokólska.
- Wiatraki w Polsce – gdzie zobaczyć.
Gdzie spać
W okolicy Dąbrowy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Augustowie i Sokółce – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Krzysztof Kundzicz, CC BY-SA 3.0

Fot. Zala, CC BY-SA 4.0

Fot. Zala, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 20.11.2026




