Czarnków – nad Notecią w Szwajcarii Czarnkowskiej

Czarnków leży nad Notecią, na skraju Puszczy Noteckiej, w północnej Wielkopolsce. Miasto wznosi się na morenowych wzgórzach nad doliną rzeki – okolicę nazywa się czasem Szwajcarią Czarnkowską. To miasto z ok. 10 tysiącami mieszkańców, siedziba powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego.

Historia

Gród wzmiankował już w XII wieku kronikarz Gall Anonim. W XIII wieku Czarnków był siedzibą kasztelanii, a pod koniec stulecia Władysław Łokietek nadał go rodowi Nałęczów, który od nazwy miasta przyjął nazwisko Czarnkowskich. Ród władał miastem przez blisko pięć wieków, aż do wygaśnięcia w 1727 roku; później dziedzicami byli m.in. Stanisław Leszczyński i Stanisław Poniatowski. Prawa miejskie wymieniane są od 1397 roku, a w 1565 roku miasto uzyskało prawo składu. Po rozbiorach znalazło się w zaborze pruskim, a w czasie II wojny światowej większość Polaków wysiedlono.

Zabytki

Najcenniejszy jest późnogotycki kościół św. Marii Magdaleny z ok. 1580 roku, rozbudowany w XVII i XVIII wieku. W centrum stoją ratusz z połowy XIX wieku i kamienice przy rynku, a przy ulicy Rybaki – dworek Świniarskich z XVIII wieku. Na miejscu dawnego zamku Nałęczów-Czarnkowskich działa dziś browar.

Muzeum i rekreacja

Muzeum Ziemi Czarnkowskiej gromadzi zbiory archeologiczne, etnograficzne i historyczne. Nad Notecią działa przystań jachtowa Marina, a w parku – amfiteatr. Latem otwarty jest basen, a zimą lodowisko i tor saneczkowy.

Noteć i Puszcza Notecka

Za rzeką rozciąga się Puszcza Notecka – jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce, z wydmami śródlądowymi, jeziorami i szlakami rowerowymi. Dolina Noteci to także ostoja ptaków.

Plan dnia

• Rano kościół, rynek i ratusz.
• W południe Muzeum Ziemi Czarnkowskiej.
• Po południu spacer nad Notecią albo rower w Puszczy Noteckiej.

Ciekawostki

• Na skraju miasta stoi skocznia narciarska Grzybek – jedna z nielicznych na nizinach.
• Hasło promocyjne miasta brzmi „Czarnków naturalnie złożony”.

Z dziećmi

Przystań nad Notecią, basen i leśne ścieżki w puszczy to dobry plan na rodzinny dzień.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; latem odbywa się Jarmark Nałęczański, a jesienią puszcza słynie z grzybów.

Jak dojechać

Do Czarnkowa prowadzą drogi wojewódzkie nr 178, 181 i 182; pasażerska kolej obecnie tu nie kursuje, więc najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

• Puszcza Notecka rowerem.
• Piła – miasto Staszica.
• Chodzież – miasto porcelany.
• Wielka Pętla Wielkopolski.
• Krajna – przewodnik.
• Trzcianka.
• Wieleń – pałac Sapiehów nad Notecią.

Gdzie spać

W Czarnkowie działają hotele i pensjonaty, a nad jeziorami w okolicy – ośrodki i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026