Wieże ciśnień w Polsce – przewodnik

Teleskop w dawnym zbiorniku wody, ścianka wspinaczkowa na ceglanej wieży, tarasy widokowe nad dachami miast i muzeum wody pod ziemią – przewodnik po wieżach ciśnień, które dostały drugie życie.

Fot. Patnac, CC BY-SA 4.0

czas: 1–5 dnitrudność: łatwa

Wieże ciśnień powstawały w polskich miastach głównie na przełomie XIX i XX wieku, gdy budowano pierwsze wodociągi. Zbiornik umieszczony wysoko nad ziemią zapewniał stałe ciśnienie wody w kranach. Architekci nadawali im często fantazyjne formy – z cegły, z wieżyczkami, hełmami i zdobieniami – dzięki czemu wiele wież stało się dominantami miast. Dziś część z nich zamieniono w obserwatoria, tarasy widokowe, kawiarnie i muzea.

Olsztyn – obserwatorium w wieży

W Olsztynie w XIX-wiecznej wieży ciśnień działa obserwatorium astronomiczne z kopułą i teleskopami. Obok znajduje się planetarium – razem tworzą jedno z najciekawszych miejsc dla miłośników nieba w Polsce.

Kościan – wspinaczka i gwiazdy

Wieża ciśnień w Kościanie z 1908 roku ma dziś ściankę wspinaczkową o wysokości ponad 18 metrów, taras widokowy i obserwatorium astronomiczne na dachu. To przykład udanej rewitalizacji zabytku techniki w małym mieście.

Nowogard, Śrem, Pleszew

W Nowogardzie przy dworcu stoi 46-metrowa wieża z 1882 roku, w Śremie – wieża z 1909 roku mierząca ok. 44 metrów, a w Pleszewie – wieża z 1901 roku. Każda z nich jest charakterystycznym punktem panoramy miasta.

Wrocław – Hydropolis

We Wrocławiu w XIX-wiecznym podziemnym zbiorniku wody pitnej działa Hydropolis – centrum wiedzy o wodzie z interaktywnymi wystawami. To dobry przykład na to, jak dawne obiekty wodociągowe stają się atrakcjami.

Jak zwiedzać

Wieże z tarasami i obserwatoriami mają ograniczone godziny otwarcia – sprawdź je przed wizytą.
Pokazy nieba w obserwatoriach zależą od pogody.
Wiele wież można podziwiać tylko z zewnątrz – to dobre tło do zdjęć podczas spaceru po mieście.

Ciekawostki

Wieże ciśnień budowano zwykle w najwyższym punkcie miasta, by zwiększyć ciśnienie wody.
Niektóre wieże zamieniono na mieszkania, biura i galerie sztuki.

Z dziećmi

Wejście na taras widokowy, ścianka wspinaczkowa i pokaz w obserwatorium to atrakcje, które zainteresują dzieci, a Hydropolis pozwoli zrozumieć, skąd woda płynie w kranie.