Przejdź do treści
Sanktuaria i klasztory W górach

Ulucz – drewniana cerkiew nad Sanem

Na zalesionym wzgórzu nad Sanem stoi drewniana cerkiew, którą przez lata uważano za najstarszą w Polsce. Badania drewna przesunęły jej datę na połowę XVII wieku, ale świątynia w Uluczu wciąż należy do najcenniejszych zabytków Podkarpacia.

Fot. Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Ulucz to niewielka wieś nad Sanem, w gminie Dydnia na Pogórzu Dynowskim, między Dynowem a Sanokiem. Na wzgórzu Dębnik, ponad zakolem rzeki, stoi cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego – jedna z najstarszych i najcenniejszych drewnianych cerkwi w Polsce. Dziś jest oddziałem terenowym Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.

Ile lat ma cerkiew

Według tradycji cerkiew zbudowano w latach 1510–1517 i przez dziesięciolecia uchodziła za najstarszą drewnianą cerkiew w Polsce. Badania dendrologiczne wykazały jednak, że drewno ścięto w 1658 roku, a świątynię wzniesiono w 1659 roku. Tytuł najstarszych przypadł więc cerkwiom w Radrużu i Gorajcu, ale Ulucz pozostaje jednym z najważniejszych zabytków architektury cerkiewnej w kraju.

Legenda o wędrujących belkach

Miejscowa opowieść mówi, że materiały na budowę zgromadzono u stóp wzgórza, lecz trzykrotnie znikały i odnajdywały się na szczycie. Uznano to za znak z nieba i cerkiew postawiono tam, gdzie belki „same” się zatrzymały.

Architektura

Cerkiew ma konstrukcję zrębową z drewna jodłowego na kamiennej podmurówce i klasyczny trójdzielny układ. Nad nawą wznosi się barokowa, ośmioboczna kopuła, która zastąpiła pierwotny dach namiotowy. Rzadkością są pastoforia – boczne pomieszczenia przy prezbiterium, spotykane tylko w najstarszych cerkwiach.

Wnętrze

We wnętrzu zachowała się polichromia figuralna z lat 1682–1683, którą wykonał malarz Stefan Dżengałowicz. Dżengałowicz wspólnie z Michałem Liszeckim wykonał także ikonostas. Dziś we wnętrzu można oglądać ikonostas z kilkoma rzędami ikon, który razem z malowidłami na ścianach i sklepieniach tworzy wyjątkowe wnętrze.

Historia

Cerkiew należała początkowo do klasztoru bazylianów, otoczonego dwoma pierścieniami murów. W 1744 roku zakonnicy przenieśli się do Dobromila, a świątynia służyła miejscowej parafii do 1925 roku. Przed II wojną światową spłonęła jedna z wież, a po 1947 roku, gdy ukraińską ludność wysiedlono, rozebrano drugą wieżę i mury. Przed cerkwią umieszczono tablicę upamiętniającą księdza Michała Werbyckiego, autora muzyki do hymnu Ukrainy.

Zwiedzanie

Na wzgórze prowadzi ścieżka od drogi we wsi. Wnętrze udostępniane jest głównie w sezonie – godziny otwarcia warto wcześniej sprawdzić w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.

Plan na dzień

  • Rano cerkiew w Uluczu i widok na dolinę Sanu.
  • W południe Dynów i przejażdżka kolejką wąskotorową.
  • Po południu skansen i galeria Beksińskiego w Sanoku.

Ciekawostki

  • W 1974 roku Poczta Polska wydała znaczek z wizerunkiem cerkwi w Uluczu.
  • San tworzy w tym rejonie malownicze zakola, popularne wśród kajakarzy.

Kiedy przyjechać

Od maja do października; jesienią wzgórze i dolina Sanu są najpiękniejsze.

W okolicy

Gdzie spać

W Dynowie, Sanoku i agroturystykach nad Sanem – zobacz noclegi. Więcej świątyń: kategoria Sanktuaria i klasztory.

Galeria zdjęć

Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Fot. Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Fot. Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Fot. Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Fot. Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Ulucz — Ulucz, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Fot. Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 17.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Kolej wąskotorowa Przeworsk–Dynów
Z dziećmi

Kolej wąskotorowa Przeworsk–Dynów

Zabytkowa ciuchcia przez wzgórza Pogórza Dynowskiego, z tunelem w Szklarach i metą w Dynowie nad Sanem – jedna z najdłuższych czynnych wąskotorówek w …

46 km1 dzień
Dynów – miasteczko nad Sanem i kolejka
Miasta i starówki

Dynów – miasteczko nad Sanem i kolejka

Kolejka wąskotorowa kończąca bieg wśród wzgórz, kościół św. Wawrzyńca, dwór w parku i San płynący szeroką doliną – Dynów to spokojne miasteczko Pogórz…

2–3 godziny
Dubiecko – zamek Krasickich nad Sanem
Zamki i twierdze

Dubiecko – zamek Krasickich nad Sanem

Zamek wśród starych drzew nad zakolami Sanu, w którym przyszedł na świat książę poetów polskich Ignacy Krasicki – dziś hotel z parkiem otwartym dla sp…

2–3 godziny

Więcej: Sanktuaria i klasztory

Więcej →
Bachledówka – sanktuarium z widokiem na Tatry
Sanktuaria i klasztory

Bachledówka – sanktuarium z widokiem na Tatry

Drewniany klasztor paulinów na wzgórzu, z którego Tatry widać jak na dłoni, i willa, w której co lato odpoczywał prymas Wyszyński, odwiedzany przez ka…

1–2 godziny