Szprotawa – Brama Żagańska i mury nad Bobrem

Szprotawa leży u zbiegu rzek Bóbr i Szprotawa, w południowej części województwa lubuskiego, w powiecie żagańskim. Historycznie należy do Dolnego Śląska. To miasto z niespełna 11 tysiącami mieszkańców, oddalone o ok. 50 km od Zielonej Góry i 26 km od autostrady A4. Na południe od niego rozciągają się rozległe lasy Borów Dolnośląskich.

Historia

Według miejscowej tradycji w okolicy Szprotawy w roku 1000 spotkali się Bolesław Chrobry i cesarz Otton III zmierzający na zjazd gnieźnieński – kronikarz Thietmar wspomina wtedy osadę Ilva, choć historycy spierają się o jej położenie. Prawa miejskie Szprotawa otrzymała ok. 1260 roku od księcia głogowskiego Konrada, a wkrótce potem otoczono ją murami. W 1407 roku uzyskała prawo bicia własnej monety. W 1473 roku pożar strawił miasto i zamek, w latach 1488–1489 oblegały je wojska Macieja Korwina, a w 1552 roku zaraza zabrała większość mieszkańców. W lutym 1945 roku zniszczeniu uległa ok. połowa zabudowy.

Mury i Brama Żagańska

Najcenniejszą pamiątką średniowiecza są mury obronne z XIV wieku. Ich częścią jest Brama Żagańska, w której działa Muzeum Ziemi Szprotawskiej – z regionalnymi zbiorami i zabytkową skrzynią posagową.

Ratusz i kościoły

Ratusz zbudowano w latach 1583–1586 i później przebudowywano. Kościół Wniebowzięcia NMP ma XIII/XIV-wieczne korzenie i późniejsze przebudowy. Dawny kościół ewangelicki Zbawiciela wzniesiono w XVIII i XIX wieku na fundamentach średniowiecznego zamku książęcego.

Parki i przyroda

W mieście są zabytkowe parki i skwery, a przy zbiegu rzek – miejsce na spacer nad wodą. W pobliżu leży rezerwat Buczyna Szprotawska, a południowe okolice porastają lasy Borów Dolnośląskich – świetny teren na rower.

Plan wizyty

• Brama Żagańska i muzeum.
• Mury i ratusz.
• Kościół Wniebowzięcia NMP i dawny kościół ewangelicki.
• Spacer nad Bobrem do zbiegu rzek.

Ciekawostki

• Dawna łacińska nazwa miasta brzmiała Sprottavia, a niemiecka – Sprottau.
• W Iławie, dziś dzielnicy Szprotawy, stoi kościół św. Andrzeja z połowy XIII wieku z szachulcową dzwonnicą-bramą.

Z dziećmi

Wejście do bramy z muzeum i spacer wzdłuż murów to krótka przygoda, którą łatwo połączyć z rowerową wycieczką po lasach.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy przyjemnie jest spacerować nad rzekami i jeździć rowerem po borach.

Jak dojechać

Przez Szprotawę biegnie droga krajowa nr 12 i wojewódzka nr 297; do Żagania jest ok. 20 km. Najwygodniej dojechać samochodem lub autobusem regionalnym.

W okolicy

• Żagań – pałac książęcy.
• Żary – Stare Miasto i zamek.
• Kożuchów – mury obronne.
• Przemkowski Park Krajobrazowy.
• Bóbr – spływ kajakowy.
• Bramy miejskie w Polsce.

Gdzie spać

W Szprotawie działają hotele i pensjonaty, a większy wybór jest w Żaganiu i Zielonej Górze – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026