Sanktuaria maryjne w Polsce – przewodnik

Cudowne obrazy przywiezione z daleka, barokowe bazyliki pełne wotów, kalwarie na wzgórzach i organy, których dźwięk ściąga turystów z całego świata – przewodnik po najważniejszych sanktuariach maryjnych w Polsce, dla pielgrzymów i miłośników zabytków.

Fot. Yarl, CC BY-SA 3.0

czas: 1–7 dnitrudność: łatwa

Kult Matki Bożej od wieków kształtuje polską pobożność i krajobraz. W całym kraju działają setki sanktuariów maryjnych – od wielkich bazylik, do których każdego roku przybywają miliony pielgrzymów, po małe kościoły z obrazem otaczanym czcią przez okolicznych mieszkańców. Wiele z nich to także wybitne zabytki sztuki, położone w pięknej okolicy, dlatego warto je odwiedzić niezależnie od celu podróży.

Jasna Góra

Najważniejszym sanktuarium Polski jest Jasna Góra w Częstochowie, z ikoną Matki Bożej Częstochowskiej. Obraz koronowano w 1717 roku – była to pierwsza koronacja wizerunku maryjnego poza Rzymem. Klasztor paulinów przyciąga pielgrzymki piesze z całego kraju, zwłaszcza w sierpniu.

Licheń i Gietrzwałd

W Licheniu w Wielkopolsce stoi największy kościół w Polsce – bazylika wzniesiona na przełomie XX i XXI wieku. Na Warmii, w Gietrzwałdzie, w 1877 roku miały miejsce objawienia maryjne – jedyne w Polsce uznane oficjalnie przez Kościół.

Święta Lipka i Kalwaria Zebrzydowska

Barokowa Święta Lipka na Mazurach słynie z organów z ruchomymi figurami i z krużganków z polichromiami. Kalwaria Zebrzydowska pod Krakowem, z dróżkami i kaplicami rozsianymi po wzgórzach, jest wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Kodeń, Krzeszów i Wambierzyce

W Kodniu nad Bugiem czci się obraz, który według legendy książę Mikołaj Sapieha wywiózł potajemnie z Rzymu. Krzeszów w Sudetach to perła baroku z ikoną Matki Bożej Łaskawej, a Wambierzyce w Kotlinie Kłodzkiej nazywane są Śląską Jerozolimą.

Leżajsk, Swarzewo i Kalwaria Pacławska

Bazylika bernardynów w Leżajsku słynie z monumentalnych organów i koncertów. W Swarzewie nad Zatoką Pucką czci się Matkę Bożą Swarzewską, Królową Polskiego Morza, a na wzgórzu Kalwarii Pacławskiej koło Przemyśla odbywają się barwne odpusty z udziałem pielgrzymów z Polski i Ukrainy.

Jak zwiedzać

Sanktuaria to czynne świątynie – zwiedzaj je poza nabożeństwami i w stosownym stroju.
Największe odpusty przypadają zwykle na 15 sierpnia (Wniebowzięcie) i 8 września (Narodzenie NMP) – wtedy jest najwięcej pielgrzymów.
Przy wielu sanktuariach działają domy pielgrzyma z niedrogimi noclegami.

Ciekawostki

W sanktuariach można oglądać tysiące wotów – srebrnych serc, rąk i nóg – składanych w podzięce za łaski.
Wiele obrazów maryjnych w Polsce otrzymało korony papieskie, co jest wyrazem uznania kultu przez Kościół.