Strzelce Krajeńskie – mury obronne i Baszta Czarownic

Strzelce Krajeńskie leżą w północno-wschodniej części województwa lubuskiego, na północny wschód od Gorzowa Wielkopolskiego, wśród jezior Klasztorne Górne, Młyńskie i Dolne. To miasto z ok. 9,7 tysiącami mieszkańców, które zachowało jeden z najbardziej kompletnych pierścieni średniowiecznych murów obronnych w Polsce.

Historia

W 1272 roku książę Przemysł II zniszczył tu brandenburską warownię, a wkrótce potem margrabiowie brandenburscy założyli miasto Friedeberg. Do 1290 roku otoczono je kamiennymi murami, wałem i podwójną fosą, a przy murach powstał klasztor augustianów. W latach 1402–1454 miasto należało do Krzyżaków, a w 1433 roku zdobyli je husyci pod wodzą Jana Čapka – weszli do miasta podkopem pod murami. W XIX wieku przez Strzelce wiodła droga uchodźców po powstaniu listopadowym, udających się na Wielką Emigrację. Od 1945 roku miasto należy do Polski.

Mury obronne

Mury mają ok. 1640 metrów długości i do 8 metrów wysokości, a pierwotnie wzmacniało je kilkadziesiąt baszt. Otaczają całe Stare Miasto o powierzchni ok. 24 hektarów. Spacer wzdłuż murów to najlepszy sposób na poznanie miasta.

Bramy i baszty

Gotycka Brama Młyńska (Wschodnia) z XIV wieku ma cztery kondygnacje – dziś mieści szkołę muzyczną. Baszta Więzienna, zwana Basztą Czarownic, z ceglanym hełmem ma taras widokowy na miasto i jeziora. Obok bramy stoi odnowiony spichlerz z 1764 roku.

Kościoły i ratusz

Kościół Mariacki (Matki Bożej Różańcowej) ma średniowieczne korzenie i był wielokrotnie przebudowywany. Z wieży kościoła św. Franciszka z 1929 roku codziennie w południe rozbrzmiewa hejnał. Neorenesansowy ratusz z lat 1870–1872 mieści dziś sąd.

Plan dnia

• Rano spacer wzdłuż murów i Brama Młyńska.
• W południe Baszta Czarownic z tarasem widokowym.
• Po południu kościół Mariacki i spacer nad jeziorami.

Ciekawostki

• Przydomek „Krajeńskie” nie ma związku z historyczną Krajną – nadano go po 1945 roku.
• W czasie II wojny światowej działały tu podobozy Stalagu II D.

Z dziećmi

Wejście na Basztę Czarownic, opowieść o husytach i podkopie pod murami oraz spacer po wale to dobra lekcja historii.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy taras na baszcie jest otwarty, a nad jeziorami przyjemnie się spaceruje.

Jak dojechać

Strzelce Krajeńskie leżą przy drodze krajowej nr 22, kilkanaście kilometrów od Gorzowa Wielkopolskiego.

W okolicy

• Gorzów – bulwar nad Wartą.
• Santok – grodzisko u ujścia Noteci.
• Mury obronne w Polsce.
• Myślibórz – mury i jezioro.
• Barlinek – jezioro i puszcza.
• Drezdenko.
• Baszty czarownic i procesy czarownic – przewodnik.

Gdzie spać

W Strzelcach działają pensjonaty, a większy wybór jest w Gorzowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026