Knyszyn – miasto Zygmunta Augusta

Pomnik ostatniego Jagiellona na rynku, kościół z 1520 roku i opowieść o królu, który właśnie tu spędził ostatnie dni życia – Knyszyn to małe miasteczko z wielką historią na skraju Puszczy Knyszyńskiej.

Fot. Zala, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Knyszyn leży nad rzeczką Jaskranką, w powiecie monieckim, na skraju Puszczy Knyszyńskiej, która od niego wzięła nazwę. To spokojne miasteczko z nieco ponad 2,6 tysiącami mieszkańców. W XVI wieku było jednym z ulubionych miejsc pobytu króla Zygmunta Augusta. Tutaj też ostatni z Jagiellonów zakończył życie.

Historia

Knyszyn był miastem królewskim. Lokację przeprowadzono w 1538 roku, a w 1568 roku Zygmunt August nadał mu prawo magdeburskie. Król przyjeżdżał tu dziewiętnaście razy w latach 1533–1572 i spędził w Knyszynie łącznie około 500 dni. Podpisywał tu dokumenty państwowe, m.in. jedno z pierwszych praw dotyczących morza i lasów. 7 lipca 1572 roku Zygmunt August zmarł w knyszyńskim dworze, co uwiecznił na obrazie Jan Matejko. Przed II wojną światową około jednej trzeciej mieszkańców stanowili Żydzi. W czasie okupacji Niemcy utworzyli tu getto, zlikwidowane w listopadzie 1942 roku.

Rynek i pomnik króla

Na rynku stoi pomnik Zygmunta Augusta, a obok zegar słoneczny. Z dawnego dworu królewskiego zostały resztki parku. Spacer po rynku i okolicznych uliczkach pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądało miasteczko, do którego zjeżdżał królewski dwór.

Kościół i zabytki

Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty zbudowano w 1520 roku i rozbudowano w 1710 roku. Obok zachował się lamus plebański z początku XIX wieku. Warto też zobaczyć Dom Klattów z końca XVIII wieku, budynek szpitala z 1910 roku oraz stare cmentarze: prawosławny i katolicki.

Puszcza Knyszyńska

Wokół miasta rozciągają się lasy Puszczy Knyszyńskiej, chronione jako park krajobrazowy. To dobre tereny na spacery, rowerowe wycieczki i grzybobranie. Na północny wschód od Knyszyna leży Supraśl z monasterem i Muzeum Ikon.

Plan wizyty

Rynek z pomnikiem Zygmunta Augusta i zegarem słonecznym.
Kościół św. Jana i lamus plebański.
Dom Klattów i resztki dworskiego parku.
Po południu las w Puszczy Knyszyńskiej albo wyjazd do Tykocina.

Ciekawostki

Obraz Jana Matejki „Śmierć Zygmunta Augusta w Knyszynie” pokazuje ostatnie chwile króla.
Zygmunt August spędził w Knyszynie łącznie prawie półtora roku.

Z dziećmi

Opowieść o królu, który chętnie odpoczywał na skraju puszczy, i spacer po lesie to dobry pomysł na krótką rodzinną wycieczkę.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; latem i jesienią warto połączyć wizytę z wycieczką do puszczy.

Jak dojechać

Przez Knyszyn przebiega droga krajowa nr 65 z Białegostoku do Moniek, a w mieście jest stacja kolejowa.

W okolicy

Gdzie spać

W Knyszynie i okolicznych wsiach działają agroturystyki, a większy wybór jest w Białymstoku – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.