Kamienne Kręgi w Odrach

Kilka kręgów z głazów i dziesiątki kurhanów sprzed niemal dwóch tysięcy lat, w sosnowym lesie Borów Tucholskich – jedno z najbardziej tajemniczych miejsc na Pomorzu.

Fot. Wladyslaw Golinski, CC BY-SA 4.0

czas: 2 godzinytrudność: łatwa

Rezerwat Kamienne Kręgi w Odrach to jedno z najbardziej niezwykłych stanowisk archeologicznych w Polsce. W sosnowym lesie na skraju Borów Tucholskich zachowało się kilka kręgów kamiennych i kilkadziesiąt kurhanów. Należą do najlepiej zachowanych tego typu zespołów w Europie.

Kim byli budowniczowie

Kręgi i kurhany powstały w pierwszych wiekach naszej ery. Archeolodzy łączą je z kulturą wielbarską, kojarzoną z Gotami i Gepidami, którzy przybyli na Pomorze ze Skandynawii. Kręgi były najpewniej miejscem zgromadzeń, sądów i obrzędów, a kurhany – grobami.

Co zobaczysz

Kilka kręgów z dużych głazów ustawionych pionowo, z kamieniem pośrodku.
Dziesiątki kurhanów – niewielkich, okrągłych wzniesień obłożonych kamieniami.
Tablice z informacjami o historii i badaniach archeologicznych.

Ścieżka prowadzi przez las między kręgami – spacer zajmuje ok. godziny.

Legendy i energia

Kamienne Kręgi przyciągają także osoby wierzące w ich niezwykłą „energię” – podobno w niektórych miejscach igła kompasu zachowuje się inaczej. Nauka tego nie potwierdza, ale atmosfera tego miejsca jest naprawdę wyjątkowa, szczególnie wczesnym rankiem.

Plan wizyty

Rezerwat – godzina–dwie spaceru.
Potem Czersk lub wycieczka nad jeziora Borów Tucholskich.
Dla chętnych – Węsiory na Kaszubach, z kolejnymi kręgami.

Ciekawostki

Badania w Odrach prowadzono już w XIX wieku, a odkryte przedmioty trafiły do muzeów.
Ułożenie niektórych kamieni bywa interpretowane jako kalendarz astronomiczny – to jedna z hipotez, nie fakt naukowy.

Dla rodzin

Ścieżka jest płaska i krótka, a tajemnicze kręgi pobudzają wyobraźnię dzieci. Dobre miejsce na lekcję historii w plenerze.

Kiedy przyjechać

Najbardziej klimatycznie jest wczesnym rankiem lub w mglisty jesienny dzień, gdy między sosnami unosi się mgła. Latem w lesie jest przyjemnie chłodno, a wiosną kwitną wrzosy i borówki.

Jak dojechać

Rezerwat leży przy drodze lokalnej w okolicach Czerska. Najwygodniej dojechać samochodem; z Chojnic i Czerska prowadzą też szlaki rowerowe przez Bory Tucholskie.