Grzybnica – kamienne kręgi pod Koszalinem

Kręgi z wielkich głazów w sosnowym lesie, cmentarzysko ludności łączonej z Gotami sprzed blisko dwóch tysięcy lat i cisza, w której łatwo uwierzyć w legendy – rezerwat archeologiczny kilkanaście kilometrów od Koszalina.

Fot. Bartosz Nadolski, CC0

czas: 1 godzinatrudność: łatwa

W lesie koło wsi Grzybnica, w gminie Manowo na południowy wschód od Koszalina, zachowały się kamienne kręgi – pozostałość cmentarzyska z pierwszych wieków naszej ery. Miejsce chroni rezerwat archeologiczny. Wśród sosen stoją pierścienie z dużych głazów, a między nimi rozsypane są niskie kurhany. To jedno z najbardziej klimatycznych miejsc na Pomorzu Środkowym.

Kamienne kręgi

Kręgi ułożono z głazów narzutowych, ustawionych pionowo w regularne okręgi. Wewnątrz i wokół nich znajdowały się groby, a w centrum niektórych kręgów stały pojedyncze kamienie. Badania archeologiczne wiążą cmentarzysko z ludnością kultury wielbarskiej, którą łączy się z Gotami i Gepidami – plemionami, które w pierwszych wiekach naszej ery zamieszkiwały Pomorze, zanim ruszyły na południe Europy.

Do czego służyły

Kręgi były miejscem pochówków i obrzędów. Według archeologów mogły pełnić funkcję miejsc zgromadzeń, w których odbywały się narady i ceremonie. Ich dokładne znaczenie pozostaje zagadką, co tylko dodaje im uroku.

Legendy i energia

Kręgi od dawna obrastają legendami. Część odwiedzających przypisuje im szczególną energię i przyjeżdża tu w poszukiwaniu wyciszenia – zwłaszcza w okolicach przesileń. Dla nauki to przede wszystkim cenny ślad dawnych obrzędów pogrzebowych, który warto oglądać z szacunkiem.

Spacer po lesie

Kręgi leżą w spokojnym sosnowym lesie, przy krótkiej ścieżce z tablicami informacyjnymi. Wizyta zajmuje około godziny, więc łatwo połączyć ją z wypadem nad morze do Mielna lub ze zwiedzaniem Koszalina.

Plan na jeden dzień

Rano spacer między kręgami.
W południe Koszalin – katedra i Góra Chełmska z wieżą widokową.
Po południu Ogrody Hortulus w Dobrzycy albo plaża w Mielnie.

Ciekawostki

Podobne kręgi zachowały się w Odrach w Borach Tucholskich i w Węsiorach na Kaszubach.
Kamieni nie wolno przestawiać ani zabierać – to chroniony zabytek archeologiczny.

Z dziećmi

Krótki leśny spacer i tajemnicze kręgi z kamieni pobudzają wyobraźnię – to dobra okazja, by opowiedzieć dzieciom o dawnych mieszkańcach Pomorza.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok. Najpiękniej jest wczesnym rankiem lub o zachodzie słońca, gdy światło przesącza się przez sosny.

Jak dojechać

Grzybnica leży ok. 15 km od Koszalina. Najwygodniej dojechać autem – przy rezerwacie jest niewielki parking.

W okolicy

Gdzie spać

Najwięcej miejsc jest w Koszalinie oraz nad morzem w Mielnie i Sarbinowie – zobacz noclegi, noclegi Mielno i noclegi Sarbinowo. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.