Dzierzgoń – ruiny zamku i kościół nad rzeką
Ruiny zamku krzyżackich komturów na wzgórzu, gotycki kościół z XIV wieku i barokowy klasztor zamieniony w cerkiew – Dzierzgoń to spokojne miasteczko na Powiślu z długą historią.
Fot. DanSSokal, Public domain
Dzierzgoń leży nad rzeką o tej samej nazwie, na Powiślu, w powiecie sztumskim. To miasteczko z około 5 tysiącami mieszkańców. Historycznie należało do pruskiej Pomezanii, a w średniowieczu było jednym z ważniejszych ośrodków państwa krzyżackiego – Krzyżacy nazywali je Christburgiem. Dawne polskie nazwy brzmiały Kiszbork i Kiszpork.
Historia
W Dzierzgoniu znajdowała się siedziba komturii krzyżackiej. Prawa miejskie miasto otrzymało 7 kwietnia 1288 roku. Jan Długosz wspominał komtura dzierzgońskiego, a nazwa miasta pojawia się w tekście pokoju toruńskiego. Po 1466 roku Dzierzgoń znalazł się w granicach Polski, w województwie malborskim. Do 1610 roku obradowały tu, na zmianę ze Sztumem, sejmiki województwa malborskiego.
Ruiny zamku
Na wzgórzu nad miastem zachowały się ruiny zamku krzyżackiego, dawnej siedziby komturów. To dobre miejsce na krótki spacer i widok na dolinę rzeki.
Kościół Świętej Trójcy
Gotycki kościół Świętej Trójcy, nazywany też kościołem św. Katarzyny, budowano od około 1310 roku. Odbudowano go w 1682 roku, a w 1853 roku dostawiono neogotycką wieżę.
Klasztor reformatów i cerkiew
Barokowy zespół dawnego klasztoru reformatów z XVII i XVIII wieku to drugi cenny zabytek miasta. Kościół klasztorny jest dziś cerkwią greckokatolicką Świętego Ducha.
Inne zabytki
- Kaplica św. Anny.
- Cmentarz ewangelicki i cmentarz żydowski z około 1800 roku.
- Kamienice z początku XX wieku.
Powiśle
Powiśle to kraina na wschód od Wisły, między Malborkiem, Kwidzynem a Pojezierzem Iławskim. Leżą tu krzyżackie zamki w Sztumie, Kwidzynie i Malborku, gotyckie kościoły i spokojne jeziora. Dzierzgoń jest dobrym przystankiem na trasie między Malborkiem a Kanałem Elbląskim.
Plan wizyty
- Ruiny zamku na wzgórzu.
- Kościół Świętej Trójcy.
- Dawny klasztor reformatów z cerkwią.
- Spacer nad rzeką Dzierzgoń.
Ciekawostki
- Miasto leży na Pojezierzu Dzierzgońsko-Morąskim, części Pojezierza Iławskiego.
Z dziećmi
Ruiny zamku na wzgórzu i opowieść o krzyżackich komturach to dobry pretekst do krótkiej wycieczki.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; Dzierzgoń łatwo połączyć z wizytą w Malborku, Sztumie lub nad Kanałem Elbląskim.
Jak dojechać
Dzierzgoń leży około 20 km na wschód od Sztumu. Najwygodniej dojechać samochodem z Malborka albo z Elbląga.
W okolicy
- Sztum – zamek nad dwoma jeziorami.
- Malbork – zamek.
- Prabuty – konkatedra.
- Kanał Elbląski.
- Powiśle – przewodnik.
- Sejmiki szlacheckie – miasta obrad.
Gdzie spać
W Dzierzgoniu i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Malborku i Elblągu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. DanSSokal, Public domain

Fot. DanSSokal, Public domain

Fot. Polimerek, CC BY-SA 3.0

Fot. DanSSokal, Public domain

Fot. DanSSokal, Public domain
Opublikowano: 13.11.2026





