Czarne – ryglowy kościół i ruiny zamku

Czarne leży nad rzeką Czernicą, na pograniczu doliny Gwdy i Pojezierza Krajeńskiego, w powiecie człuchowskim. To miasteczko z niespełna 6 tysiącami mieszkańców, otoczone lasami. Przez wieki było miastem granicznym – najpierw między państwem krzyżackim a Pomorzem Zachodnim, potem między Rzecząpospolitą a Brandenburgią.

Historia

W 1395 roku wielki mistrz Konrad von Jungingen nadał osadzie prawa miejskie magdeburskie, a zakon zbudował tu zamek przy granicy z księstwem szczecińskim. Po bitwie pod Grunwaldem Władysław Jagiełło oddał miasto dożywotnio księciu Bogusławowi VIII. Po pokoju toruńskim w 1466 roku Czarne należało do Polski i było siedzibą starostwa. W kwietniu 1627 roku wojska hetmana Stanisława Koniecpolskiego pokonały tu Szwedów. Miasto spłonęło w 1653 i 1693 roku, a po I rozbiorze w 1772 roku przeszło do Prus. W lutym 1945 roku zniszczeniu uległo ok. 40 procent zabudowy.

Kościół Wniebowzięcia NMP

Najcenniejszym zabytkiem jest kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny o konstrukcji ryglowej (szachulcowej), zbudowany w połowie XVIII wieku. We wnętrzu zachowała się chrzcielnica z XIV wieku – starsza niż sama świątynia.

Ruiny zamku

Z krzyżackiego, a później starościńskiego zamku z XIV wieku zachowały się ruiny wpisane do rejestru zabytków. Przypominają o czasach, gdy Czarne strzegło granicy.

Pamiątki historii

• Pomnik bitwy z 1627 roku – upamiętnia zwycięstwo nad Szwedami.
• Cmentarz jeńców z I wojny światowej – w pobliżu dawnego poligonu działał obóz jeniecki.
• Pomnik jeńców obozu Stalag II B z czasów II wojny światowej.
• Kamienice przy ulicy Zamkowej i rynku.

Plan wizyty

• Kościół Wniebowzięcia NMP.
• Ruiny zamku i ulica Zamkowa.
• Pomnik bitwy i cmentarz jeniecki.

Ciekawostki

• Niemiecka nazwa miasta brzmiała Hammerstein.
• W 1807 roku podczas wojen napoleońskich miasto zajęło pospolite ruszenie pod dowództwem Jana Łubieńskiego.

Z dziećmi

Krótki spacer po ruinach zamku i opowieść o bitwie z Koniecpolskim to dobre wprowadzenie do historii. Po zwiedzaniu warto pojechać nad jeziora w okolicach Człuchowa i Szczecinka.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy łatwo połączyć zwiedzanie z wypoczynkiem nad okolicznymi jeziorami.

Jak dojechać

Czarne ma połączenie kolejowe z Człuchowem i Szczecinkiem – linia działa od 1878 roku. Miasto leży ok. 170 km na południowy zachód od Gdańska.

W okolicy

• Człuchów – zamek krzyżacki.
• Szczecinek – jezioro Trzesiecko.
• Biały Bór – cerkiew Nowosielskiego.
• Debrzno – mury i baszty.
• Chojnice – Stare Miasto.
• Złotów – jeziora Krajny.
• Potop szwedzki – miejsca pamięci.
• Mur pruski – przewodnik.

Gdzie spać

W Czarnem i okolicznych wsiach działają agroturystyki, a większy wybór jest w Człuchowie i Szczecinku – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 14.11.2026