Ciekoty – Szklany Dom i dzieciństwo Żeromskiego
W tej wsi pod Kielcami dorastał Stefan Żeromski, a na miejscu dawnego dworku jego rodziców stanęło Centrum Edukacyjne Szklany Dom z rekonstrukcją szlacheckiego dworu. Przewodnik po Ciekotach i okolicy.
Fot. Rafał T, CC BY-SA 3.0
Ciekoty to wieś w Górach Świętokrzyskich, kilkanaście kilometrów od centrum Kielc, w Dolinie Wilkowskiej u stóp Pasma Masłowskiego. Przez wieś płynie rzeka Lubrzanka, a na południu wznosi się zalesiona Radostowa. Dla miłośników literatury to miejsce szczególne: tu dzieciństwo i młodość spędził Stefan Żeromski.
Żeromski w Ciekotach
Rodzice przyszłego pisarza wydzierżawili tutejszy majątek w 1869 roku, a mały Stefan mieszkał w Ciekotach w latach 1871–1883. Uczył się w kieleckim gimnazjum, a na wakacje i święta wracał do domu – tu biegał po lasach i dolinach, które później opisywał w swoich książkach. Dwór w Ciekotach stał się pierwowzorem Gawronek z powieści „Syzyfowe prace”, a krajobraz Gór Świętokrzyskich powraca w wielu jego utworach, m.in. w szkicu „Puszcza jodłowa”. Sam dworek spłonął w 1901 roku.
Szklany Dom
W 2010 roku na miejscu dawnego dworu powstało Centrum Edukacyjne „Szklany Dom”. Nazwa nawiązuje do „szklanych domów” z „Przedwiośnia” – symbolu marzeń o nowoczesnej, sprawiedliwej Polsce. W centrum odtworzono dworek szlachecki z wnętrzami z epoki, a w przeszklonej części działają sale wystawowe i edukacyjne. Odbywają się tu lekcje muzealne, warsztaty, koncerty i spotkania literackie.
Park dworski
Wokół Szklanego Domu zachowały się pozostałości dawnego parku dworskiego – wpisane do rejestru zabytków. Stare drzewa, staw i ścieżki nad Lubrzanką tworzą miejsce na spokojny spacer, a z łąk rozciąga się widok na zalesione pasma gór.
Szlaki
Przez Ciekoty prowadzi niebieski szlak pieszy z Wąchocka do Cedzyny, a także kilka szlaków rowerowych – m.in. czerwony z Cedzyny do Nowej Słupi, prowadzący w stronę Łysej Góry i Świętego Krzyża. Wieś jest dobrym punktem startowym na Radostową i dalsze wędrówki po grzbietach Gór Świętokrzyskich. W pobliżu znajduje się niewielki zalew rekreacyjny.
Plan wizyty
- Rano Szklany Dom i wystawa o Żeromskim.
- W południe spacer po parku i nad Lubrzanką.
- Po południu wycieczka szlakiem w stronę Radostowej albo wyjazd do Obłęgorka, pałacyku Sienkiewicza.
Ciekawostki
- Żeromski urodził się w Strawczynku na północny zachód od Kielc, a do Ciekot trafił jako kilkuletni chłopiec.
- W „Syzyfowych pracach” bohater, Marcin Borowicz, wychowuje się właśnie w dworze wzorowanym na Ciekotach.
Z dziećmi
Warsztaty w Szklanym Domu, park nad rzeką i krótkie szlaki leśne to dobry plan na rodzinny dzień – szczególnie dla uczniów, którzy czytają lektury Żeromskiego.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; przed wizytą sprawdź program wydarzeń i godziny otwarcia centrum.
Jak dojechać
Ciekoty leżą na północny wschód od Kielc; dojeżdżają tu miejskie autobusy z Kielc.
W okolicy
- Kielce – Kadzielnia i geopark.
- Obłęgorek – pałacyk Henryka Sienkiewicza.
- Święty Krzyż i Łysica.
- Nowa Słupia – dymarki i Droga Królewska.
- Wąchock – opactwo cystersów.
- Śladami pisarzy – literacka Polska.
Gdzie spać
W Kielcach działają hotele, a w okolicznych wsiach Gór Świętokrzyskich – agroturystyki i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.
Galeria zdjęć

Fot. Rafał T, CC BY-SA 3.0

Fot. Rafał T, CC BY-SA 3.0

Fot. Rafał T, CC BY-SA 3.0

Fot. Drozdp, CC BY-SA 3.0

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 17.11.2026




