Zamoyscy – śladami rodu – przewodnik

Zamoyscy należą do najbardziej zasłużonych rodów dawnej Rzeczypospolitej. Ich potęgę zbudował Jan Zamoyski – kanclerz i hetman wielki koronny, mąż stanu i mecenas, który pod koniec XVI wieku założył Zamość i utworzył Ordynację Zamojską – jedną z największych w Polsce, istniejącą aż do 1944 roku. Kolejne pokolenia rodu zostawiły po sobie rezydencje, kościoły i fundacje, które można zwiedzać do dziś, przede wszystkim na Lubelszczyźnie i Roztoczu.

Zamość

Zamość zbudowano pod koniec XVI wieku z inicjatywy Jana Zamoyskiego według planu włoskiego architekta Bernarda Morando. To renesansowe miasto idealne, z Rynkiem Wielkim, ratuszem z wachlarzowymi schodami, katedrą i Pałacem Zamoyskich. Stare Miasto wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Zwierzyniec

Zwierzyniec na Roztoczu był siedzibą zarządu Ordynacji Zamojskiej. Symbolem miejscowości jest barokowy kościółek na wyspie pośrodku stawu. Ordynacja założyła tu na początku XIX wieku browar, jeden z najstarszych działających w Polsce, a zespół dawnych budynków zarządu przypomina, że ta niewielka osada była centrum gospodarczym ogromnych dóbr.

Kozłówka

Pałac w Kozłówce pod Lubartowem należał do Zamoyskich od XVIII wieku do II wojny światowej. Największe zmiany przeprowadził na przełomie XIX i XX wieku Konstanty Zamoyski, który rozbudował rezydencję, urządził wnętrza i utworzył ordynację kozłowiecką. Dziś działa tu Muzeum Zamoyskich z niezwykle bogatym, w dużej mierze oryginalnym wyposażeniem.

Szczebrzeszyn i Łochów

Do dóbr Zamoyskich należał też Szczebrzeszyn – miasteczko trzech kultur nad Wieprzem, znane z wierszyka o chrząszczu. Na Mazowszu ślady rodu prowadzą do Łochowa, którego pałac przed I wojną światową należał do Zamoyskich.

Jak zwiedzać

• Zamość, Zwierzyniec i Szczebrzeszyn leżą blisko siebie – to dobra dwudniowa trasa po Roztoczu.
• Kozłówkę łatwo dołączyć do wycieczki do Lublina i Lubartowa.
• W Zamościu warto skorzystać z przewodnika – miasto kryje wiele historii nieoczywistych na pierwszy rzut oka.

Ciekawostki

• Jan Zamoyski założył w Zamościu Akademię Zamojską – trzecią uczelnię w Rzeczypospolitej.
• Ordynacja Zamojska przetrwała ponad 350 lat i była jedną z największych w kraju.

Z dziećmi

Kościółek na wyspie, stawy Echo i koniki polskie w Zwierzyńcu oraz bastiony Zamościa to atrakcje, które przypadną do gustu także dzieciom.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy Roztocze jest zielone, a w Zamościu odbywają się festiwale; Kozłówkę można zwiedzać przez cały rok.

W okolicy

• Zamość i Roztocze.
• Zwierzyniec – kościółek na wyspie.
• Pałac w Kozłówce – Muzeum Zamoyskich.
• Szczebrzeszyn – chrząszcz i trzy kultury.
• Łochów – pałac nad Liwcem.
• Roztocze w weekend.
• Potoccy – śladami rodu.

Gdzie spać

W Zamościu, Zwierzyńcu i Lubartowie działają hotele i pensjonaty, a na Roztoczu agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026