Zakroczym – skarpa wiślana i klasztor kapucynów

Zakroczym leży na prawym, wysokim brzegu Wisły, nieco poniżej ujścia Narwi, kilka kilometrów od Twierdzy Modlin. Dziś to niewielkie miasto w powiecie nowodworskim, ale przez stulecia było jednym z najważniejszych ośrodków północnego Mazowsza – od 1374 roku stolicą ziemi zakroczymskiej, a od XVI do pierwszej połowy XVIII wieku miejscem obrad sejmików ziemskich.

Nazwa i początki

Nazwa wywodzi się najpewniej od staropolskiego słowa oznaczającego przeprawę – przez wieki przekraczano tu Wisłę. Po powodziach osadę przeniesiono na wyżej położone miejsce. Prawa miejskie na prawie chełmińskim nadał Zakroczymowi w 1422 roku książę Janusz I, a potwierdził je w 1488 roku Bolesław IV. Później miasto było miastem królewskim.

Góra Zamkowa i Czubajka

Na Górze Zamkowej zachowały się pozostałości dworu książęcego Piastów mazowieckich, w tym murowane piwnice z XV wieku. Na skraju wiślanej skarpy leży grodzisko „Czubajka”, użytkowane od XI do XIV wieku. Z wysokiego brzegu roztacza się szeroki widok na dolinę Wisły – to najlepsze miejsce na krótki postój podczas spaceru.

Kościół i klasztor

Gotycko-renesansowy kościół Podwyższenia Krzyża Świętego odbudowano po zniszczeniach wojennych w 1949 roku. W jego ścianach tkwią szwedzkie kule armatnie – pamiątka potopu, gdy miasto ucierpiało w latach 1656–1657. Barokowy kościół i klasztor kapucynów z 1758 roku zapisał się w historii w 1831 roku, gdy obradowały w nim Rząd i Sejm powstania listopadowego.

Wojny i pamięć

W 1806 roku przez Zakroczym przeprawiały się wojska Napoleona przed bitwą pod Pułtuskiem. W latach 1883–1888 Rosjanie zbudowali tu Fort I „Zakroczym” – część pierścienia fortów twierdzy Modlin. We wrześniu 1939 roku miasto było jednym z punktów obrony Modlina, a 28 września Niemcy rozstrzelali tu ok. 600 osób. Pomnik „Latarnia” upamiętnia powstańców 1831 i 1863 roku oraz ofiary II wojny światowej. W 1945 roku Zakroczym był zniszczony w blisko 80 procentach.

Plan spaceru

• Rynek i kościół z kulami szwedzkimi.
• Klasztor kapucynów.
• Góra Zamkowa i skarpa nad Wisłą z widokiem na dolinę.
• Na koniec Twierdza Modlin po drugiej stronie Narwi.

Ciekawostki

• Zakroczym wspomina falsyfikat mogileński, opatrzony datą 1065 roku.
• Na cmentarzu parafialnym stoi zabytkowa kaplica rodziny Łojków.

Z dziećmi

Kule armatnie w murach kościoła i ślady dawnego grodu na skarpie to dobry pretekst do opowieści o rycerzach i Szwedach.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy widoki z wiślanej skarpy są najpiękniejsze; Zakroczym łatwo połączyć z wycieczką do Modlina i nad Zalew Zegrzyński.

Jak dojechać

Zakroczym leży przy skrzyżowaniu dróg krajowych nr 7 i nr 62, ok. 40 km od centrum Warszawy i kilka kilometrów od lotniska Warszawa-Modlin.

W okolicy

• Twierdza Modlin.
• Czerwińsk nad Wisłą – opactwo.
• Wyszogród – skarpa nad Wisłą.
• Pułtusk – najdłuższy rynek.
• Zalew Zegrzyński.
• Wrzesień 1939 – miejsca pamięci.

Gdzie spać

W Zakroczymiu i okolicy działają pensjonaty i agroturystyki, a hotele znajdziesz w Nowym Dworze Mazowieckim i przy lotnisku Modlin – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 12.11.2026