Wojnicz – dawny gród nad Dunajcem
Gród strzegący szlaku na Węgry, kolegiata z patronem w herbie miasta, pałac z parkiem i rezerwat na wzgórzu nad Dunajcem – Wojnicz to małe miasteczko z historią sięgającą początków państwa polskiego.
Fot. K.u.k. Kriegspressequartier, Lichtbildstelle - Wien, Public domain
Wojnicz leży na Podgórzu Bocheńskim, na skraju doliny Dunajca, ok. 12 km od Tarnowa i 76 km od Krakowa. Mieszka tu nieco ponad 3 tysiące osób, ale historia miasta należy do najdłuższych w Małopolsce. Już w X wieku istniał tu gród, wchodzący w skład łańcucha warowni strzegących szlaku handlowego na Węgry, a kasztelania wojnicka była jedną z najstarszych w regionie.
Historia
Prawa miejskie Wojnicz otrzymał w 1278 roku. W średniowieczu odwiedzali go m.in. św. Kinga (1239) i królowa Jadwiga (1394). Miasto wielokrotnie niszczyły pożary – w 1379, 1485, 1745, 1831 i 1895 roku – a 3 października 1655 roku stoczono tu bitwę polsko-szwedzką. Gdy w 1856 roku poprowadzono kolej, ominęła ona Wojnicz, co zahamowało jego rozwój. W 1935 roku miejscowość utraciła prawa miejskie, a odzyskała je dopiero 1 stycznia 2007 roku.
Kolegiata św. Wawrzyńca
Najważniejszym zabytkiem jest kościół św. Wawrzyńca. Jego gotyckie początki sięgają 1465 roku; po pożarze w 1752 roku świątynię odbudowano i w 1773 roku konsekrowano. W 2014 roku otrzymała tytuł kolegiaty. Św. Wawrzyniec jest patronem Wojnicza od 1109 roku, a jego wizerunek widnieje w herbie miasta.
Inne zabytki
- Kościół św. Leonarda – druga z historycznych świątyń Wojnicza.
- Pałac Dąmbskich z parkiem.
- Kaplica loretańska z 1905 roku.
- Rynek z figurą św. Floriana z 1843 roku.
- Dwa cmentarze wojenne z I wojny światowej, m.in. nr 282.
Panieńska Góra
Nad doliną Dunajca leży rezerwat przyrody Panieńska Góra – zalesione wzgórze z ciekawą roślinnością. Spacer po nim to dobre uzupełnienie wizyty w miasteczku i okazja, by spojrzeć na dolinę rzeki z góry.
Plan wizyty
- Rynek i figura św. Floriana.
- Kolegiata św. Wawrzyńca.
- Pałac Dąmbskich i park.
- Spacer do rezerwatu Panieńska Góra.
Ciekawostki
- W Dębinie Zakrzowskiej koło Wojnicza stoi pomnik lotników alianckich, odsłonięty w 1991 roku.
- Od 1992 roku ukazuje się tu kwartalnik historyczny „Zeszyty Wojnickie”.
Z dziećmi
Krótki spacer po rynku i rezerwacie na wzgórzu można połączyć z wycieczką do malowanego Zalipia, które zachwyci dzieci kolorami.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; 10 sierpnia, w dniu św. Wawrzyńca, w kolegiacie odbywa się odpust.
Jak dojechać
Wojnicz leży przy autostradzie A4, kilkanaście minut jazdy od Tarnowa.
W okolicy
- Tarnów – renesansowa perła Małopolski.
- Zalipie – malowana wieś.
- Czchów i Melsztyn – zamki nad Dunajcem.
- Kopalnia Soli Bochnia.
- Kolegiaty w Polsce – przewodnik.
- Weekend z Tarnowa.
Gdzie spać
W Wojniczu działają pensjonaty, a największy wybór hoteli jest w Tarnowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. K.u.k. Kriegspressequartier, Lichtbildstelle - Wien, Public domain

Fot. Michał Bulsa, CC BY-SA 4.0

Fot. Michał Bulsa, CC BY-SA 4.0

Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 13.11.2026





