Szlak naftowy – przewodnik

Drewniane szyby i kiwony pompujące ropę od ponad stu lat, pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, skansen w miejscu najstarszej kopalni ropy i opowieść o aptekarzu, który oświetlił świat – przewodnik po szlaku naftowym Podkarpacia.

Fot. Stanislaw Szydlo, CC BY-SA 3.0

czas: 2–3 dnitrudność: łatwa

Szlak naftowy prowadzi przez Podkarpacie i Małopolskę – region, w którym w XIX wieku narodził się światowy przemysł naftowy. To tu aptekarz Ignacy Łukasiewicz opracował metodę destylacji ropy, skonstruował lampę naftową i założył jedną z pierwszych kopalń ropy na świecie. Śladami tamtych wydarzeń można dziś podróżować od Bóbrki po Bieszczady, oglądając zabytkowe szyby, muzea i miasta, które wzbogaciły się na „czarnym złocie”.

Bóbrka

W Bóbrce koło Krosna działa Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego – skansen w miejscu kopalni założonej w 1854 roku, uznawanej za najstarszą na świecie. Zachowały się drewniane szyby, kopanki, kiwony i budynki dawnej kopalni, a niektóre odwierty wciąż wydobywają ropę.

Gorlice

W Gorlicach w 1854 roku zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, skonstruowana przez Łukasiewicza. Pamiątką jest kapliczka z lampą, a w mieście działa muzeum regionalne z ekspozycją o przemyśle naftowym.

Krosno

Krosno z rynkiem otoczonym podcieniami ma pomnik Łukasiewicza i muzeum z bogatą kolekcją lamp naftowych. Łukasiewicz żył i pracował w okolicy, a zmarł w pobliskiej Chorkówce.

Jasło i Sanok

W Jaśle i Sanoku rozwijał się przemysł związany z ropą – rafinerie, warsztaty i fabryki. W Sanoku warto zobaczyć też skansen i muzeum Beksińskiego.

Bieszczady i Beskid Niski

W wielu wsiach Beskidu Niskiego i Bieszczadów do dziś stoją stare kiwony – pompy wydobywające ropę z płytkich odwiertów. To charakterystyczny element krajobrazu, często widoczny przy drogach.

Ignacy Łukasiewicz

Ignacy Łukasiewicz był farmaceutą, wynalazcą i przedsiębiorcą. W 1853 roku we Lwowie jego lampa naftowa oświetliła salę operacyjną szpitala, a rok później założył kopalnię w Bóbrce. Wspierał też biednych i budował drogi, dlatego w regionie wspomina się go z wielkim szacunkiem.