Rypin – stolica ziemi dobrzyńskiej

Rypin leży nad rzeką Rypienicą, dopływem Drwęcy, w północno-wschodniej części ziemi dobrzyńskiej. To miasto z ok. 15 tysiącami mieszkańców, siedziba powiatu, położone na dawnym szlaku z Kujaw na Warmię i z Pomorza na Mazowsze. Dziś to spokojny ośrodek rolniczej krainy pagórków i jezior.

Historia

Rypin wymieniono już w dokumencie Bolesława Śmiałego dla klasztoru w Mogilnie z 1065 roku. W 1329 roku Krzyżacy zniszczyli gród w Starorypinie, a miasto odbudowano w nowym miejscu. Przywilej lokacyjny odnowił 24 czerwca 1345 roku książę dobrzyński Władysław Garbaty – ten dzień jest świętem miasta. Rypin był miastem królewskim, a po II pokoju toruńskim w 1466 roku trwale wrócił do Polski. Jesienią 1939 roku Niemcy dokonali tu egzekucji mieszkańców ziemi dobrzyńskiej.

Kościół Świętej Trójcy

Gotycki kościół Świętej Trójcy wzniesiono w II ćwierci XIV wieku. Obok zachował się fragment muru obronnego – 29 metrów długości i 5 metrów wysokości – jedyna pozostałość dawnych obwarowań.

Muzeum i inne zabytki

Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej mieści się w dawnym szpitalu z końca XIX wieku, który w czasie okupacji był siedzibą Gestapo. Warto zobaczyć też neogotycki kościół ewangelicki z 1888 roku z zegarem z Pragi, drewnianą kaplicę św. Barbary sprzed 1694 roku i ratusz, który pierwotnie był miejską elektrownią.

Witraże

Kościół Najświętszego Serca Jezusa, poświęcony w 1990 roku, słynie z ogromnych witraży – każdy ma ponad 200 m² i należą do największych witraży sakralnych w Europie.

Plan dnia

• Rano kościół Świętej Trójcy i mury.
• W południe Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej.
• Po południu kościół z witrażami albo wycieczka nad jeziora Pojezierza Brodnickiego.

Ciekawostki

• Dawne przysłowie „szlachcic spod Rypina” oznaczało prowincjusza.
• Od 2016 roku w mieście odbywa się Festiwal Balonowy.

Z dziećmi

Pływalnia Rypińskiego Centrum Sportu ze zjeżdżalnią o długości ponad 100 metrów i pobliskie jeziora to dobry plan na rodzinny dzień.

Kiedy przyjechać

Latem na festiwal balonowy i jeziora; przez cały rok na zwiedzanie.

Jak dojechać

Przez Rypin biegnie linia kolejowa z Kutna do Brodnicy, a pociągi pasażerskie wróciły tu w 2021 roku po ponad 20 latach przerwy; wygodnie dojechać też samochodem.

W okolicy

• Ziemia Dobrzyńska – przewodnik.
• Brodnica – wieża zamku.
• Golub-Dobrzyń – zamek.
• Górzno i park krajobrazowy.
• Skępe – sanktuarium bernardynów.
• Sierpc – Muzeum Wsi Mazowieckiej.

Gdzie spać

W Rypinie działają hotele i pensjonaty, a nad jeziorami w okolicy – ośrodki i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026