Pustelnie w Polsce – przewodnik
Drewniane chatki wśród świerków pod Giewontem, kamienna pustelnia patrona Polski w beskidzkim lesie, eremy kamedułów nad jeziorem i skała, na której modlili się pierwsi polscy święci – przewodnik po miejscach, które od wieków przyciągają szukających ciszy.
Fot. Opioła Jerzy, CC BY-SA 3.0
Pustelnie to miejsca, w których ludzie szukali samotności, modlitwy i kontaktu z przyrodą. W Polsce tradycja pustelnicza sięga początków chrześcijaństwa – już w XI wieku nad Dunajcem żyli pierwsi pustelnicy, a później powstawały klasztory kamedułów z domkami-eremami i leśne kaplice związane ze świętymi. Dziś te miejsca odwiedzają pielgrzymi, ale także turyści, którzy chcą na chwilę zwolnić i odpocząć od zgiełku.
Kalatówki – Brat Albert
Na zboczu pod Kalatówkami w Tatrach stoją drewniane zabudowania klasztoru sióstr albertynek i pustelni Brata Alberta. Adam Chmielowski – malarz, powstaniec i opiekun najuboższych – przyjeżdżał tu na modlitwę i odpoczynek. Do pustelni prowadzi krótki szlak z Kuźnic, a w pobliżu wiosną kwitną krokusy.
Cergowa – św. Jan z Dukli
W lesie na zboczach góry Cergowej koło Dukli znajduje się pustelnia, w której według tradycji żył św. Jan z Dukli – patron Polski i Litwy. Leśna kaplica, źródełko i drewniane zabudowania przyciągają pielgrzymów z całego Podkarpacia.
Rytwiany – Złoty Las
W Rytwianach w Świętokrzyskiem zachował się zespół dawnej pustelni kamedułów w Złotym Lesie, z barokowym kościołem i miejscem na domki pustelników. Dziś działa tu dom rekolekcyjny i miejsce spotkań w ciszy lasu.
Kameduli – eremy nad jeziorami
Kameduli to zakon pustelników żyjących w osobnych domkach-eremach wokół kościoła. Ich klasztory powstały m.in. nad Wigrami i na krakowskich Bielanach. Zespół nad Wigrami, położony na półwyspie, należy do najpiękniejszych miejsc Suwalszczyzny.
Tropie – pierwsi polscy święci
Nad Jeziorem Rożnowskim w Tropiu stoi kościół związany z kultem św. Świerada i Benedykta – pustelników z XI wieku, uważanych za pierwszych świętych związanych z ziemiami polskimi. Nieopodal, na skale, znajduje się miejsce ich pustelni.
Jak odwiedzać
- Pustelnie to przede wszystkim miejsca modlitwy – zachowuj ciszę i szanuj prywatność mieszkańców.
- Niektóre z nich są dostępne tylko w określonych godzinach lub częściowo.
- Wiele pustelni łatwo połączyć z wycieczkami pieszymi.
Ciekawostki
- Kameduli prowadzili niezwykle surowe życie – mieszkali osobno i spotykali się głównie na modlitwie.
- Brata Alberta ogłoszono świętym, a jego postać przybliżył dramat Karola Wojtyły.
Z dziećmi
Spacer na Kalatówki i do leśnej pustelni pod Cergową to łatwe wycieczki dla rodzin.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; wiosną na Kalatówkach kwitną krokusy.
W okolicy
- Kalatówki – hala i pustelnia Brata Alberta.
- Cergowa z Dukli.
- Dukla – muzeum i Przełęcz Dukielska.
- Rytwiany – pustelnia Złotego Lasu.
- Wigry – klasztor kamedułów.
- Klasztory kamedułów w Polsce.
- Jezioro Rożnowskie i zamek Tropsztyn.
Gdzie spać
Przy wielu pustelniach działają domy rekolekcyjne, a w okolicy – pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Sanktuaria i klasztory.
Galeria zdjęć

Fot. Opioła Jerzy, CC BY-SA 3.0

Fot. 5ns at Polish Wikipedia, CC BY-SA 3.0

Fot. Yarl, CC BY-SA 3.0

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0

Fot. Krzysztof Mizera, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 10.11.2026





