Żukowo – klasztor norbertanek i haft kaszubski
Klasztor ufundowany przez księcia pomorskiego ponad osiemset lat temu, barwny haft kaszubski i dęby pamiętające średniowiecze – Żukowo to brama Kaszub kilkanaście kilometrów od Gdańska.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Żukowo leży nad rzeką Radunią, na wschodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego, ok. 19 km na południowy zachód od Gdańska. To miasto z ok. 7 tysiącami mieszkańców, które dziś należy do aglomeracji trójmiejskiej, ale zachowało kaszubski charakter. Jego historia przez stulecia wiązała się z klasztorem norbertanek i słynną szkołą haftu kaszubskiego.
Historia
W XI wieku istniał tu gród Sucon. W 1212 roku książę gdański Mściwoj I i jego żona Zwinisława ufundowali klasztor norbertanek. W latach 20. XIII wieku klasztor napadli Prusowie, zabijając zakonnice. Kolejne zniszczenia przynieśli husyci w 1433 roku i Szwedzi w 1629 roku. Po I rozbiorze klasztor przejęli Prusacy, a w 1834 roku został skasowany. Żukowo otrzymało prawa miejskie dopiero 1 stycznia 1989 roku.
Kościół Wniebowzięcia NMP
Dawny kościół norbertanek pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP pochodzi z XIII wieku. To najcenniejszy zabytek miasta i świadectwo ponad ośmiu stuleci historii. W muzeum parafialnym prezentowana jest ekspozycja haftów.
Inne zabytki
- Kościół św. Jana z 1604 roku.
- Barokowa kaplica św. Jana Nepomucena z 1754 roku, upamiętniająca zakonnice zamordowane przez Prusów.
- Młyn wodny działający od XIII wieku, dawniej klasztorny.
- Stalowy most kolejowy nad Słupiną z 1927 roku.
- Dwa ponad 500-letnie dęby – pomniki przyrody.
Haft kaszubski
Żukowska szkoła haftu kaszubskiego wywodzi się z tradycji norbertanek, które przez stulecia zdobiły szaty i tkaniny liturgiczne. Jej charakterystyczne motywy widać nawet w herbie miasta. Do najbardziej znanych hafciarek należały siostry Jadwiga i Zofia Ptach.
Elektrownia w Rutkach
W pobliskich Rutkach na Raduni działa elektrownia wodna, uruchomiona 19 października 1910 roku. Obok przebiega wysoki na 30 metrów most kolejowy. Radunia to też popularny szlak kajakowy.
Plan wizyty
- Kościół Wniebowzięcia NMP i muzeum haftu.
- Kaplica św. Jana Nepomucena i kościół św. Jana.
- Spacer nad Radunią albo wycieczka do Rutek.
Ciekawostki
- Żukowo jest jednym z najmłodszych miast województwa pomorskiego – prawa miejskie otrzymało w 1989 roku.
- Przez miasto prowadzi niebieski Szlak Kartuski.
Z dziećmi
Spacer nad rzeką, dawny młyn i wielkie dęby to dobry plan na krótki przystanek w drodze na Kaszuby.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok; latem warto połączyć wizytę ze spływem Radunią.
Jak dojechać
Przez Żukowo przebiegają drogi krajowe nr 20 i 7 oraz droga wojewódzka nr 211, a pociągi Pomorskiej Kolei Metropolitalnej i linii nr 201 łączą miasto z Gdańskiem i Kartuzami.
W okolicy
- Kartuzy – kolegiata i Muzeum Kaszubskie.
- Radunia – spływ kajakowy.
- Szwajcaria Kaszubska.
- Chmielno – ceramika.
- Oliwa – katedra i park.
- Kaszuby w weekend.
- Kaszuby z dziećmi.
- Najmłodsze miasta Pomorza – przewodnik.
Gdzie spać
W Żukowie i okolicy działają pensjonaty i agroturystyki, a większy wybór jest w Gdańsku i Kartuzach – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Sanktuaria i klasztory.
Galeria zdjęć

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. t.przechlewski, CC BY 3.0
Opublikowano: 14.11.2026





