Turkusowe jeziora i kamieniołomy w Polsce

Woda w kolorze Karaibów bez wyjazdu z Polski – przewodnik po zalanych kamieniołomach i jeziorach o turkusowej i szmaragdowej barwie, z zasadami bezpieczeństwa.

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0

czas: 1 dzieńtrudność: łatwa

Turkusowa woda kojarzy się z tropikami, ale w Polsce też można ją zobaczyć. Najczęściej to zalane kamieniołomy – wapienia, kredy albo dolomitu – w których czysta woda odbija jasne dno i ściany wyrobiska. Barwę wzmacniają rozpuszczone minerały i światło: w słoneczny dzień kolor jest najbardziej intensywny. Oto miejsca, które warto odwiedzić, i zasady, o których trzeba pamiętać.

Zakrzówek w Krakowie

Zakrzówek to dawny kamieniołom wapienia kilka kilometrów od Wawelu, z wysokimi skalnymi ścianami i turkusową wodą. Przez lata kąpiel była tu zakazana, a dziś działa wyznaczone kąpielisko z pływającymi basenami, pomostami i ratownikami. Wokół wyrobiska prowadzą ścieżki z punktami widokowymi.

Jezioro Turkusowe na Wolinie

Na wyspie Wolin, koło wsi Wapnica, leży Jezioro Turkusowe – wypełnione wodą wyrobisko po wydobyciu kredy. Jasne dno i rozpuszczony węglan wapnia nadają wodzie zielononiebieską barwę. Wokół prowadzi ścieżka, a z punktów widokowych na skarpie najlepiej widać kolor.

Jezioro Szmaragdowe w Szczecinie

W szczecińskiej dzielnicy Zdroje, na skraju Puszczy Bukowej, leży Jezioro Szmaragdowe – powstałe w zalanym wyrobisku kopalni kredy. Otaczają je strome, zalesione brzegi i ścieżki spacerowe. To popularny cel niedzielnych spacerów mieszkańców miasta.

Kolorowe Jeziorka w Rudawach Janowickich

W Sudetach, nad Wieściszowicami, leżą cztery zbiorniki w dawnej kopalni pirytu – Żółte, Purpurowe, Błękitne i Zielone. Każde ma inny kolor, a przejście między nimi zajmuje około dwóch godzin.

Park Gródek w Jaworznie

W Jaworznie na Śląsku dawne wyrobiska zamieniono w park z zatoczkami o turkusowej wodzie, otoczonymi lasem i skałami. Ze względu na barwę wody miejsce nazywa się czasem „polskimi Malediwami”.

Bezpieczeństwo

Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach – w większości zalanych kamieniołomów kąpiel jest zabroniona.
Woda w wyrobiskach jest głęboka i bardzo zimna już kilka metrów pod powierzchnią – łatwo o szok termiczny.
Nie skacz ze skał – pod wodą mogą być ostre krawędzie i pozostałości maszyn.
W Kolorowych Jeziorkach woda jest kwaśna – nie dotykaj jej i nie pozwalaj na to psom.
Trzymaj się ścieżek – brzegi wyrobisk bywają kruche i osuwają się.

Kiedy jechać

Najpiękniejsze kolory widać w słoneczne dni od maja do września, około południa, gdy słońce oświetla dno. Jesienią turkus kontrastuje z kolorowymi liśćmi. Zakrzówek i Park Gródek latem bywają zatłoczone – przyjedź rano.

Ciekawostki

Kolor wody w kamieniołomach wapiennych i kredowych zależy od drobnych cząstek węglanu wapnia, które rozpraszają światło.
Wiele zalanych kamieniołomów to dziś cenne siedliska płazów i ptaków, chronione jako użytki ekologiczne.

Z dziećmi

Najlepsza na rodzinny wypad jest ścieżka wokół Jeziora Turkusowego na Wolinie i spacer po Zakrzówku. Do kąpieli z dziećmi wybieraj tylko strzeżone kąpieliska.

W okolicy

Gdzie spać

Nad turkusową wodę najlepiej wybrać się z noclegiem w Krakowie, Międzyzdrojach, Szczecinie lub Jeleniej Górze – zobacz noclegi. Więcej jezior: kategoria Jeziora i rejsy.