Skarszewy – miasto joannitów

Jedyne miasto Pomorza Gdańskiego, które zawdzięcza swój początek joannitom – średniowieczne mury z basztami, pozostałości zakonnego zamku, gotycki kościół i legendy o podziemnym korytarzu pełnym skarbów.

Fot. Jasny63, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 2–3 godzinytrudność: łatwa

Skarszewy to małe miasto na Kociewiu, ok. 20 km na północny zachód od Starogardu Gdańskiego, nad rzeką Wietcisą. Ich historia jest wyjątkowa: pod koniec XII wieku książę Grzymisław przekazał tę ziemię joannitom – rycerskiemu zakonowi szpitalników – i to oni dali początek miastu. Skarszewy są jedynym miastem na Pomorzu Gdańskim, które zawdzięcza swoje lokowanie temu zakonowi. Do dziś zachowały średniowieczny układ ulic i ciekawe pamiątki dawnych dziejów.

Zamek joannitów

Z zakonnego zamku przetrwały przede wszystkim piwnice z czasów późnego średniowiecza. Część naziemna została przebudowana po potopie szwedzkim i dziś ma formę zabytkowej kamienicy. Mimo to miejsce przypomina o czasach, gdy rycerze zakonni zarządzali okolicą.

Mury obronne

Skarszewy otaczały mury obronne z basztami. Ich spore odcinki zachowały się do dziś, a wieczorem są podświetlane, co tworzy nastrojowy klimat podczas spaceru. Przejście wzdłuż murów to najlepszy sposób, by poznać średniowieczny zarys miasta.

Kościół św. Michała Archanioła

Gotycki kościół św. Michała Archanioła pochodzi najprawdopodobniej z XIV wieku. Według lokalnej legendy jedna z jego przebudów miała zostać wykonana w rekordowym czasie – zaledwie w ciągu doby.

Legenda o tunelu

Mieszkańcy od pokoleń opowiadają o podziemnym korytarzu, który łączył zamek z kościołem, i o skarbach ukrytych przez zakonników. Choć istnienia tunelu nie potwierdzono, badania georadarem wykazały pod ziemią ciekawe anomalie wzdłuż linii między obiema budowlami.

Dolina Wietcisy

Przez miasto płynie Wietcisa, która tworzy malownicze rozlewisko. Nad wodą prowadzą ścieżki spacerowe, a okoliczne lasy i jeziora zachęcają do wycieczek rowerowych.