Police – ruiny fabryki benzyny syntetycznej

Betonowe kolosy ukryte w lesie, labirynt schronów i ruiny instalacji, w których w czasie II wojny światowej produkowano paliwo dla armii III Rzeszy – ruiny fabryki benzyny syntetycznej w Policach to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc pamięci i zabytków techniki na Pomorzu Zachodnim.

Fot. Kapitel, CC BY-SA 4.0

czas: 2–3 godzinytrudność: łatwa

Police to miasto nad Odrą, kilkanaście kilometrów na północ od Szczecina. W czasie II wojny światowej Niemcy zbudowali tu ogromny kompleks przemysłowy – fabrykę benzyny syntetycznej, produkującą paliwo z węgla na potrzeby armii III Rzeszy. Dziś jej betonowe ruiny, schrony i fundamenty kryją się w lesie na obrzeżach miasta i są udostępniane zwiedzającym z przewodnikiem.

Fabryka

Zakład, zbudowany pod koniec lat 30. XX wieku, był jednym z największych tego typu w Europie. Do jego budowy i pracy zmuszano tysiące robotników przymusowych i więźniów z wielu krajów, przetrzymywanych w okolicznych obozach. Warunki pracy były niezwykle ciężkie, a wielu z nich zginęło.

Naloty

W 1944 roku fabryka stała się celem zmasowanych nalotów lotnictwa alianckiego, które miały odciąć Niemcy od paliwa. Zakład został poważnie zniszczony, a po wojnie część instalacji zdemontowano i wywieziono. Pozostały betonowe budynki, schrony przeciwlotnicze i fragmenty konstrukcji.

Trasy zwiedzania

Ruiny zwiedza się z przewodnikiem – trasy prowadzą przez dawne hale, korytarze i schrony, w których chroniono się przed bombardowaniami. Przewodnicy opowiadają o technologii produkcji paliwa, losach robotników i dramatycznych nalotach. Część trasy prowadzi pod ziemią, więc warto zabrać ciepłe ubranie.

Pamięć

Teren fabryki to także miejsce pamięci o ofiarach pracy przymusowej. W okolicy upamiętniono obozy, w których przetrzymywano robotników.

Trzebież i Puszcza Wkrzańska

Kilkanaście kilometrów na północ leży żeglarska Trzebież nad Zalewem Szczecińskim, a wokół rozciąga się Puszcza Wkrzańska z leśnymi drogami dla rowerzystów.

Plan wizyty

Rano zwiedzanie ruin z przewodnikiem.
W południe spacer po lesie.
Po południu Trzebież nad zalewem albo Szczecin.

Ciekawostki

Paliwo z polickiej fabryki zasilało niemieckie samoloty i pojazdy wojskowe.
Ruiny są dziś jednym z największych zachowanych reliktów przemysłu wojennego III Rzeszy w Polsce.