Krzeszowice – pałac Potockich i park zdrojowy

Pałac magnatów w rozległym parku, czekający na nowe życie, neogotycki kościół o smukłej sylwetce, ślady dawnego uzdrowiska z wodami siarczanymi i bliskość jurajskich dolinek – Krzeszowice to elegancki przystanek pod Krakowem i wygodna baza na wycieczki po Jurze.

Fot. Kamil Czaiński, CC BY-SA 4.0

czas: 2–3 godzinytrudność: łatwa

Krzeszowice to miasto ok. 25 km na zachód od Krakowa, u wylotu Dolinek Krakowskich. Przez ponad sto lat należało do rodu Potockich, którzy uczynili z niego jedną ze swoich rezydencji. Pamiątką tamtych czasów są pałac, park i neogotycki kościół, a o wcześniejszej tradycji uzdrowiskowej przypominają park zdrojowy i zabytkowe wille. To spokojne miejsce, chętnie odwiedzane przy okazji wycieczek do Tenczyna, Czernej czy Doliny Będkowskiej.

Pałac Potockich

Okazały pałac wzniesiono w XIX wieku dla Potockich, w stylu nawiązującym do włoskiego renesansu. Otacza go rozległy park ze stawami, starodrzewem i alejkami. Od lat pałac stoi jednak nieużytkowany i czeka na gruntowny remont – jego bogate elewacje i wieżę najlepiej oglądać z zewnątrz, spacerując po otaczającym go parku.

Kościół św. Marcina

W centrum miasta stoi neogotycki kościół św. Marcina – smukła, jasna świątynia z wysoką wieżą. Jej projekt łączy się z nazwiskiem słynnego berlińskiego architekta Karla Friedricha Schinkla. To jeden z ciekawszych przykładów neogotyku w Małopolsce.

Dawne uzdrowisko

Krzeszowice słynęły niegdyś z wód siarczanych, a w XVIII i XIX wieku działało tu uzdrowisko odwiedzane przez krakowskie towarzystwo. Pamiątką tych czasów jest park zdrojowy i dawne budynki kuracyjne, a także willa Vauxhall, mieszcząca niegdyś salę balową i miejsce spotkań kuracjuszy.

Tenczyn i Czerna

Kilka kilometrów od miasta, w Rudnie, wznoszą się ruiny zamku Tenczyn – jednej z najpotężniejszych warowni Małopolski. Na północy leży Czerna z klasztorem karmelitów bosych i Doliną Eliaszówki, w której stoi dawny most kamienny zwany Mostem Diabelskim.

Dolinki Krakowskie

Krzeszowice to dobry punkt wyjścia do Dolinek Krakowskich – wapiennych wąwozów z ostańcami, ścieżkami i miejscami wspinaczkowymi. Najbliżej leżą doliny Będkowska i Kobylańska.

Plan na jeden dzień

Rano pałac Potockich i spacer po parku.
W południe kościół św. Marcina i park zdrojowy.
Po południu ruiny Tenczyna albo klasztor w Czernej.

Ciekawostki

Krzeszowice były przez wieki związane z wielkimi rodami Małopolski – po Tęczyńskich i Lubomirskich przejęli je Potoccy.
W okolicy wydobywano niegdyś kamień i marmur, wykorzystywany w krakowskich budowlach.

Z dziećmi

Spacer po parku ze stawami, a potem wspinaczka na ruiny Tenczyna to dobry plan na rodzinny dzień.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; park najpiękniej wygląda wiosną i jesienią.

Jak dojechać

Krzeszowice mają częste połączenia kolejowe z Krakowem – pociąg jedzie ok. pół godziny.

W okolicy

Gdzie spać

W Krzeszowicach i okolicznych wsiach działają pensjonaty i agroturystyki, a w Krakowie – setki hoteli – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.