Koźmin Wielkopolski – zamek i klasztor bernardynów

Koźmin Wielkopolski leży nad rzeką Orlą, w zachodniej części Wysoczyzny Kaliskiej, ok. 15 km na północ od Krotoszyna i 50 km na zachód od Kalisza. To miasto z ok. 6 tysiącami mieszkańców, które w średniowieczu i renesansie należało do możnych rodów – m.in. Górków i Sapiehów.

Historia

Gród z podgrodziem istniał tu już w XII wieku, a prawa miejskie Koźmin otrzymał w XIII wieku. W 1338 roku Kazimierz Wielki nadał miasto Maciejowi Borkowicowi, który wzniósł zamek. W XVI wieku Koźmin należał do Górków, a w 1561 roku bracia czescy otworzyli tu drukarnię. W 1565 roku miasto uzyskało prawo składu. Po II rozbiorze znalazło się w zaborze pruskim, a w 1906 roku miejscowe dzieci przyłączyły się do strajku szkolnego. Przydomek „Wielkopolski” dodano do nazwy w 1997 roku.

Zamek

Zamek z XIV wieku, później przebudowany m.in. w stylu renesansowym, mieści dziś Muzeum Ziemi Koźmińskiej. Lokalna legenda mówi o podziemnym tunelu łączącym zamek z odległym parkiem pałacowym.

Kościoły

Barokowy kościół św. Wawrzyńca, wzniesiony w 1462 roku i później przebudowany, ma manierystyczny ołtarz główny i renesansowe cyborium; na obrazach w kościele przedstawiono czterech miejscowych uczonych związanych z Akademią Krakowską. Kościół i klasztor bernardynów z lat 1648–1670 otacza krużganek. Na cmentarzu stoi drewniany kościół Świętej Trójcy z 1570 roku.

Plan wizyty

• Zamek z muzeum.
• Kościół św. Wawrzyńca i rynek.
• Zespół bernardynów i drewniany kościół na cmentarzu.

Ciekawostki

• W 1458 roku Koźmin wysłał 20 pieszych na odsiecz Malborkowi.
• W okolicy rośnie wiatrak koźlak – jeden z wielu w południowej Wielkopolsce.

Z dziećmi

Zamek z muzeum, legenda o podziemnym tunelu i spacer po parku miejskim to dobry plan na krótką wycieczkę.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; wiosną i jesienią warto połączyć wizytę z lasami Dąbrów Krotoszyńskich.

Jak dojechać

Koźmin leży na linii kolejowej z Oleśnicy do Gniezna; samochodem dojedziesz z Krotoszyna w kwadrans.

W okolicy

• Krotoszyn – rynek i muzeum.
• Gostyń – Święta Góra.
• Jarocin – pałac Radolińskich.
• Pleszew – kolej wąskotorowa.
• Górkowie – śladami rodu.
• Zamki i pałace Wielkopolski.

Gdzie spać

W Koźminie działają pensjonaty, a większy wybór jest w Krotoszynie i Jarocinie – zobacz noclegi. Więcej zamków: kategoria Zamki i twierdze.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 13.11.2026